Uprawa roślin i gleby www.tractoor.pl /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby.html 2016-02-08T22:56:54Z Joomla! 1.5 - Open Source Content Management Technologia uprawy ziemniaków jadalnych 2010-03-09T09:25:29Z 2010-03-09T09:25:29Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1867-technologia-uprawy-ziemniakow-jadalnych.html <p class="contentpaneopen" align="justify"><strong>Technologia uprawy ziemniaków jadalnych</strong></p> <p class="contentpaneopen" align="justify">Jednym z podstawowych elementów agrotechniki ziemniaków jest uprawa gleby. Powinna ona stworzyć odpowiednie warunki wodno-powietrzne w warstwie uprawnej, umożliwiające właściwy rozwój roślin ziemniaka. Zaniedbanie prawidłowej uprawy gleby może spowodować obniżkę plonów ziemniaków nawet o 15%. Właściwą uprawę gleby rozpoczynamy po sprzęcie przedplonu. Sposób jej przeprowadzenia zależy od rodzaju przedplonu i stopnia zachwaszczenia chwastami nasiennymi i rozłogowymi. W naszym rejonie najczęściej spotykanym przedplonem pod ziemniaki są zboża, a więc </p><p class="contentpaneopen" align="justify">pierwszym zabiegiem uprawowym będzie podorywka. Jeżeli pole jest wolne od chwastów rozłogowych (głównie perzu) wykonujemy ją na głębokość 6-8 cm, pługiem lub kultywatorem podorywkowym. Następnie dwu- lub trzykrotnie ją bronujemy. Zabieg ten ma na celu niszczenie wschodzących chwastów, ograniczenie parowania wody z gleby, przykrycie i wymieszanie z glebą resztek pożniwnych. Podorywka powinna być wykonana bezpośrednio po sprzęcie przedplonu. Niedopuszczalne jest pozostawienie słomy aż do jesieni i przyoranie jej orką zimową. Jeżeli dysponujemy obornikiem, dobrze jest zastosować go pod podorywkę. Wykonujemy ją wówczas nieco głębiej - na 10-12 cm, aby dokładnie przykryć obornik. Wykorzystanie przez ziemniaki składników pokarmowych z obornika waha się od 10-50% i uzależnione jest głównie od terminu jego zastosowania. Najlepsze efekty nawozowe uzyskamy stosując obornik pod podorywkę. Na polach, gdzie występuje perz, głównym zadaniem uprawy pożniwnej jest jego zniszczenie. Najczęściej stosowane są trzy metody: wyciągania rozłogów, „zmęczenia” rozłogów i metoda chemiczna polegająca na oprysku herbicydem.</p> <p class="contentpaneopen" align="justify">Ostatnim zabiegiem uprawowym jesienią jest <strong>orka zimowa</strong>. Ma ona za zadanie równe rozmieszczenie składników organicznych w glebie, zniszczenie chwastów przez ich głębokie przyoranie, spulchnienie gleby, zwiększenie możliwości magazynowania wody z opadów zimowych oraz ułatwienie głębszego przemarzania gleby, co dodatnio wpływa na jej strukturę gruzełkowatą. Orkę zimową wykonujemy na głębokość 25-35 cm, w zależności od głębokości warstwy uprawnej. Jeżeli stosujemy obornik pod orkę zimową, powinno się ją wykonać pługiem z przedpłużkiem, aby obornik umieszczony został płycej. Zapewni to szybszy i równomierny rozkład substancji organicznej. Orkę zimową należy wykonać możliwie wcześnie, przy odpowiednich warunkach wilgotnościowych. Ziemniaki są rośliną wyraźnie reagującą na odpowiednią pulchność gleby. Wykonanie orki przy zbyt dużej wilgotności gleby powoduje zwiększenie zbrylenia i pogarsza jej strukturę.</p> <p class="contentpaneopen" align="justify"><strong>Nawożenie ziemniaków</strong> rozpoczynamy od zastosowania nawozów fosforowych i potasowych, najlepiej jesienią, chyba że uprawiamy je na bardzo słabych i przepuszczalnych glebach, wówczas nawożenie stosujemy wiosną. Dawki nawozów fosforowych i potasowych powinny być uzależnione od zasobności gleby w te składniki tak jak podano w tabelach poniżej.</p> <p class="contentpaneopen" align="justify">&nbsp;</p> <table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" class="MsoNormalTable" style="border: medium none; margin: auto auto auto -0.25pt; border-collapse: collapse"> <tbody> <tr style="height: 15.75pt"> <td colspan="4" width="477" valign="top" style="border: 1pt solid windowtext; padding: 0cm; width: 357.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Gleby lekkie (10 – 20 % części spławialnych)</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt; page-break-inside: avoid"> <td colspan="2" rowspan="2" width="266" valign="top" style="padding: 0cm; width: 199.65pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Zawartość K<sub>2</sub>O w glebie mg/100 g gleby</strong></span></span></span></td> <td colspan="2" width="211" valign="top" style="padding: 0cm; width: 158.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Przewidywany plon ziemniaków</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt; page-break-inside: avoid"> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">30 t/ha</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">40 t/ha</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. niska</span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">poniżej 5</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">214</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">283</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">niska </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">5 - 10</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">214</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">283</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">średnia </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">10 - 15</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">178</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">247</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">wysoka </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">15 - 20</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">156</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">224</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. wysoka</span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">powyżej 20</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">104</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">173</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td colspan="4" width="477" valign="top" style="padding: 0cm; width: 357.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Gleby średnie (20 – 35 % części spławialnych)</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. niska</span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">poniżej 7,5</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">262</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">330</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">niska </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">7,5 – 12,5</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">203</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">272</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">średnia </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">12,5 – 20,0</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">168</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">237</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">wysoka </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">20,0 – 25,0</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">145</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">213</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b wysoka</span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">powyżej 25,0</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">86</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">155</span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> <p class="contentpaneopen" align="center">&nbsp;</p> <table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" class="MsoNormalTable" style="border: medium none; margin: auto auto auto -0.25pt; border-collapse: collapse"> <tbody> <tr style="height: 15.75pt"> <td colspan="5" width="481" valign="top" style="border: 1pt solid windowtext; padding: 0cm; width: 360.5pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Gleby lekkie (10 – 20 % części spławialnych)</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt; page-break-inside: avoid"> <td colspan="2" rowspan="2" width="219" valign="top" style="padding: 0cm; width: 164.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Zawartość P<sub>2</sub>O<sub>5</sub> w glebie </strong></span></span></span><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>mg/100 g gleby</strong></span></span></span></td> <td colspan="3" width="262" valign="top" style="padding: 0cm; width: 196.4pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Przewidywany plon ziemniaków</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt; page-break-inside: avoid"> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">25 t/ha</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">30 t/ha</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">40 t/ha</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. niska</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">poniżej 5</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">129</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">136</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">151</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">niska</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">5 – 10</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">84</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">91</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">106</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">średnia </span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">10 – 15</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">46</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">53</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">68</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">wysoka </span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">15 – 20</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">24</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">31</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">46</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. wysoka</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">powyżej 20</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">18</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">26</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">41</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td colspan="5" width="481" valign="top" style="padding: 0cm; width: 360.5pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Gleby średnie (20 – 35 % części spławialnych)</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. niska</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">poniżej 5</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">141</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">148</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">193</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">niska </span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">5 – 10</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">84</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">91</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">136</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">średnia </span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">10 – 15</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">42</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">49</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">94</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">wysoka</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">15 – 20</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">23</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">30</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">75</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. wysoka</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">powyżej 20</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">16</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">23</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">68</span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> <p align="justify"><br /><span class="contentpaneopen">Nawożenie azotowe stosujemy wiosną, w zależności od wielkości przewidywanego plonu i odmiany w dawce 80-160 kg N/ha.  Jeżeli nie znamy zawartości fosforu i potasu w glebie wysokość dawek określamy z proporcji N:P:K jak 1:1:1,5 w zależności od wysokości nawożenia azotem.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pierwszym zabiegiem pielęgnacyjnym w okresie wiosennym wykonywanym na plantacji ziemniaków jest <strong>ochrona przed zachwaszczeniem</strong>. Chwasty w ziemniakach możemy zwalczać w sposób mechaniczny lub mechaniczno-chemiczny z zastosowaniem herbicydów. Prawidłowo przeprowadzona pielęgnacja mechaniczna tak samo skutecznie zwalcza chwasty jak zastosowanie herbicydów. Polega ona na wykonaniu kilku zabiegów uprawowych przed wschodami i po wschodach ziemniaków. W okresie przed wschodami ziemniaków wykonujemy 2 - 3 krotne obsypywanie na przemian z bronowaniem. Zabiegi obsypnikiem niszczą wschodzące chwasty na dnie i dolnych częściach redliny, bronowanie zaś na jej szczycie i górnej części. Po wschodach ziemniaków wykonujemy najczęściej dwa razy obsypywanie z bronowaniem i jeden zabieg opielania mający za zadanie spulchnienie międzyrzędzi i zniszczenie chwastów. Do bronowania ziemniaków najlepiej jest używać brony chwastownika. Przed wschodami ziemniaków stosujemy ją stroną z krótszymi zębami, a po wschodach stroną z dłuższymi zębami. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen"><strong>Pielęgnacja mechaniczno-chemiczna</strong> polega na wykonaniu przed wschodami ziemniaków zabiegów mechanicznych, takich jak opisałem wyżej, a tuż przed wschodami lub po wschodach, w zależności od zastosowanego herbicydu wykonujemy oprysk preparatem. Po wykonaniu zabiegu herbicydem nie wykonujemy już na plantacji żadnych zabiegów uprawowych. Najczęściej używane preparaty w odchwaszczaniu ziemniaków to: Afalon 50 WP w dawce 2 kg/ha, Bladex 50 WP w dawce 1,5-3 kg/ha, Topogard 50 WP w dawce 2,5-3 kg/ha, Sencor 70 WG w dawce 0,75-1 kg/ha przed wschodami i 0,5 kg/ha po wschodach ziemniaków, Basagran 3 l/ha po wschodach ziemniaków. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Kolejnym zabiegiem w uprawie ziemniaków jest <strong>zwalczanie stonki ziemniaczanej</strong>. Zazwyczaj walkę z tym szkodnikiem podejmujemy dopiero po wylęgu larw, co następuje zazwyczaj w czerwcu i lipcu. Jednakże czasami naloty owadów dorosłych wiosną na plantacje są tak duże, że należy zwalczać już owady dorosłe. Ograniczy to składanie jaj i intensywność występowania i żerowania larw, co ułatwi ich zwalczanie. Preparatów do zwalczania stonki jest duży wybór, decydując się na konkretny preparat należy zwrócić uwagę na czas karencji dla pszczół i zakres temperatur, w których działa preparat. W momencie wykonywania oprysku ziemniaki często już kwitną, mogą również kwitnąć chwasty na miedzach przy plantacji, dlatego też okres karencji dla pszczół nie może być długi, a oprysk należy wykonać w godzinach wieczornych, po zakończeniu lotów tych pożytecznych owadów. Należy też pamiętać, że preparaty z grupy perytroidów (Decis, Fastac, Karate i inne) działają skutecznie w temperaturach do 20 °C.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Na początku czerwca na ziemniakach mogą pojawić się objawy <strong>alternariozy</strong>, choroby powodowanej przez grzyby Alternaria alternata i Alternaria solani. Rozwojowi choroby sprzyjają: ciepła i sucha pogoda, krótkotrwałe deszcze i rosy, lekkie gleby. Na liściach pojawiają się plamy o średnicy 3 -5 mm, brunatnego koloru, koncentryczne typowe dla A. solani lub ciemnobrunatne, bardzo liczne  i drobne, typowe dla A. alternata. Choroba ta na odmianach wrażliwych może wyrządzić szkody porównywalne z zarazą ziemniaka. Do ochrony plantacji przed alternariozą zaleca się wykonanie oprysku z chwilą pojawienia się objawów preparatami Bravo 500 SC, Altima 500 SC, Clortosip 500 SC, Dithane M - 45 80 WP, Pencozeb 80 WP.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W zależności od przebiegu pogody w połowie czerwca lub na początku lipca  plantacje atakuje <strong>zaraza ziemniaka</strong>. Wywołuje ją grzyb Phytoftora infestans. Jest to jedna z najgroźniejszych chorób ziemniaka występująca w okresie wegetacji. W roku masowego pojawu choroby, na plantacjach bez ochrony, straty plonu mogą dochodzić do 50% i więcej. Szkodliwość zarazy nie ogranicza się tylko do obniżki plonów. Porażone bulwy ziemniaka gniją w czasie przechowywania, ponadto atakowane są przez wtórne patogeny - bakterie i grzyby wywołujące inne choroby podczas przechowywania. Przedwczesne zniszczenie naci ziemniaka przez zarazę powoduje znaczny wzrost zachwaszczenia wtórnego, utrudniającego zbiór i powodującego większe straty i uszkodzenia bulw. Znaczne obniżenie plonu i pogorszenie jego jakości powoduje duże straty ekonomiczne producenta ziemniaków. Z tego względu konieczna jest ochrona plantacji przed tą chorobą. Chcąc czynić to w sposób skuteczny i ekonomiczny należy znać objawy występujące na roślinie, możliwości ograniczenia rozwoju choroby poprzez zabiegi agrotechniczne oraz sposób działania preparatów chemicznych do jej zwalczania.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen"><strong>Zaraza ziemniaczana</strong> zimuje w postaci grzybni w bulwach samosiewów, w bulwach na stertach odpadowych lub w sadzeniakach. Po wschodach ziemniaków grzyb atakuje kiełki, tworząc pierwotne źródło zakażenia, z którego zarodniki przenoszone przez wiatr i wodę porażają inne rośliny ziemniaka. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pierwsze objawy porażenia ziemniaków przez zarazę to małe, jasnozielone plamki o nieregularnych kształtach. W korzystnych warunkach dla rozwoju choroby plamki te powiększają się i przechodzą w nekrozy koloru brązowego. Często wokół nekrozy występuje obwódka koloru jasnozielonego. Na granicy nekrozy i zdrowej części liścia w warunkach dużej wilgotności na dolnej stronie liścia widoczny jest biały nalot utworzony z trzonków konidialnych i zarodników. W dalszej kolejności choroba powoduje zniszczenie całego liścia. Rozwijając się w dalszym ciągu grzybnia przechodzi poprzez ogonek liściowy do łodygi i opanowuje całą roślinę niszcząc ją całkowicie.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W okresie opadów deszczu zarodniki spłukiwane są z liści na glebę, gdzie mogą porażać bulwy. Na powierzchni bulw zaraza ziemniaczana tworzy nieregularne, niebieskosine, wklęsłe plamy. Po przekrojeniu bulwy w takim miejscu widoczne są rdzawe zacieki w głąb miąższu. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W późniejszym okresie w miejscach tych tworzą się rdzawobrunatne zgnilizny. Miejsca uszkodzone przez zarazę porażane są wtórnie przez bakterie i grzyby, co najczęściej prowadzi do całkowitego rozpadu bulwy. </span><span class="contentpaneopen">Ochrona plantacji ziemniaków przed zarazą ziemniaczaną polega głównie na chemicznej walce z chorobą, ale nie należy pomijać innych działań profilaktycznych i agrotechnicznych. Należą do nich: niszczenie źródeł zakażenia pierwotnego na kopcowiskach i stertach odpadowych, wczesny termin sadzenia oraz podkiełkowywanie lub pobudzanie bulw, wysadzanie zdrowych sadzeniaków  i w miarę możliwości dobór odmian odpornych na zarazę. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen"><strong>Stosowane do zwalczania zarazy fungicydy można podzielić ze względu na sposób działania na 3 grupy:</strong><br />• układowe (systemiczne) - działają zapobiegawczo i leczniczo, wnikają do całej rośliny, chroniąc również nowo przyrastające części. Działają około 2 tygodni. Nie należy ich stosować zbyt często ze względu na możliwość powstania odpornych szczepów grzyba i nie później niż do połowy sierpnia, ponieważ po zastosowaniu po tym terminie mogą wystąpić pozostałości preparatu w bulwach w okresie zbioru. Zalecane preparaty: Galben M73 WP, Ridomil Gold MZ 68 WP, Tattoo 550 SC;<br />• wgłębne - wnikają do rośliny na głębokość kilku warstw komórek, działają zapobiegawczo i leczniczo w krótkim odstępie czasu po zakażeniu (2-3 dni). Zalecane preparaty: Acrobat MZ 69 WP, Curzate Cu Invader 742 WG;<br />• kontaktowe - działają tylko i wyłącznie zapobiegawczo. Należy je więc stosować przed zakażeniem roślin przez chorobę. Chronią tylko te części roślin, na które zostały naniesione. Zalecane preparaty: Altima 500 SC, Dithane M-45 WP, Folpan 80 WG, Miedzian 50 WG i inne dostępne w handlu. Preparaty należy stosować w dawkach zgodnie z zaleceniami zawartymi na etykiecie - instrukcji stosowania.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Ochronę plantacji rozpoczynamy najczęściej po sygnalizacji przez służbę ochrony roślin lub na ziemniakach wczesnych w momencie zwierania rzędów, a na ziemniakach późnych z chwilą pojawienia się pierwszych objawów na odmianach wczesnych. Rozpoznanie objawów zarazy ziemniaczanej na plantacji, szczególnie w początkowej fazie porażenia jest trudne. Dlatego też najlepszym sposobem ochrony plantacji przed zarazą jest wykonanie pierwszego oprysku preparatem układowym lub wgłębnym, który zniszczy mogące już występować porażenie chorobą. Do kolejnych oprysków zaleca się stosować przemiennie różne preparaty kontaktowe. Jeżeli do pierwszego oprysku użyty został preparat układowy, następny zabieg wykonujemy po 10-14 dniach. Kolejne opryski wykonujemy co 7-10 dni, aż do końca wegetacji. Gdy przekroczymy termin, w którym powinien być wykonany zabieg, do kolejnego zaleca się zastosowanie preparatu o działaniu układowym lub wgłębnym.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Bulwy ziemniaka są wbrew pozorom delikatne i należy z nimi obchodzić się właściwie, chcąc uzyskać produkt dobrej jakości. Pierwszym elementem jest właściwe przygotowanie plantacji do zbioru. Polega ono głównie na zniszczeniu naci ziemniaków i ewentualnego zachwaszczenia wtórnego, aby stworzyć warunki do właściwej pracy maszyn kopiących i zmniejszyć ryzyko wystąpienia nadmiernych uszkodzeń mechanicznych bulw. Nać należy zniszczyć na około 2 tygodnie przed planowanym terminem zbioru. Przyspiesza to korkowacenie naskórka bulw i zmniejsza siły ich wiązania ze stolonami. Nać można niszczyć mechanicznie lub chemicznie preparatami Reglone 200 SL (4-5 l/ha) i Harvade 250 SC (2-3 l/ha), stosując je zgodnie z zaleceniami zawartymi na etykiecie. Do mechanicznego niszczenia naci używamy orkana lub rozdrabniacza łęcin.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Ziemniaki w czasie zbioru powinny mieć dojrzałość technologiczną, tj. skórka pod naciskiem kciuka nie powinna schodzić z bulwy. Podstawowa masa ziemniaków przeznaczonych do długotrwałego przechowywania powinna być zebrana przy temperaturze nie niższej niż 8-10oC. Zbyt niska temperatura powietrza i gleby w czasie zbioru podwyższa wrażliwość bulw na uszkodzenia mechaniczne, a tym samym zmniejsza trwałość przechowalniczą bulw. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W trakcie zbioru, transportu i wyładunku należy zwracać uwagę na to, aby bulwy ziemniaka nie spadały z wysokości większej niż 50 cm. Upadek z większej wysokości powoduje uszkodzenia niewidoczne jesienią, a ujawniające się wiosną w postaci sinych plam występujących pod skórką, co obniża jakość handlową bulw.</span></p> <p align="justify">&nbsp;</p> <table border="0"><tbody><tr><td class="contentpaneopen"> </td> <td> <p class="contentpaneopen"><strong><em class="contentpaneopen16"> <font face="verdana,geneva">Jan Soloch<br /> LODR Oddział Lubniewice</font></em></strong></p></td></tr></tbody></table> <p class="contentpaneopen" align="justify"><strong>Technologia uprawy ziemniaków jadalnych</strong></p> <p class="contentpaneopen" align="justify">Jednym z podstawowych elementów agrotechniki ziemniaków jest uprawa gleby. Powinna ona stworzyć odpowiednie warunki wodno-powietrzne w warstwie uprawnej, umożliwiające właściwy rozwój roślin ziemniaka. Zaniedbanie prawidłowej uprawy gleby może spowodować obniżkę plonów ziemniaków nawet o 15%. Właściwą uprawę gleby rozpoczynamy po sprzęcie przedplonu. Sposób jej przeprowadzenia zależy od rodzaju przedplonu i stopnia zachwaszczenia chwastami nasiennymi i rozłogowymi. W naszym rejonie najczęściej spotykanym przedplonem pod ziemniaki są zboża, a więc </p><p class="contentpaneopen" align="justify">pierwszym zabiegiem uprawowym będzie podorywka. Jeżeli pole jest wolne od chwastów rozłogowych (głównie perzu) wykonujemy ją na głębokość 6-8 cm, pługiem lub kultywatorem podorywkowym. Następnie dwu- lub trzykrotnie ją bronujemy. Zabieg ten ma na celu niszczenie wschodzących chwastów, ograniczenie parowania wody z gleby, przykrycie i wymieszanie z glebą resztek pożniwnych. Podorywka powinna być wykonana bezpośrednio po sprzęcie przedplonu. Niedopuszczalne jest pozostawienie słomy aż do jesieni i przyoranie jej orką zimową. Jeżeli dysponujemy obornikiem, dobrze jest zastosować go pod podorywkę. Wykonujemy ją wówczas nieco głębiej - na 10-12 cm, aby dokładnie przykryć obornik. Wykorzystanie przez ziemniaki składników pokarmowych z obornika waha się od 10-50% i uzależnione jest głównie od terminu jego zastosowania. Najlepsze efekty nawozowe uzyskamy stosując obornik pod podorywkę. Na polach, gdzie występuje perz, głównym zadaniem uprawy pożniwnej jest jego zniszczenie. Najczęściej stosowane są trzy metody: wyciągania rozłogów, „zmęczenia” rozłogów i metoda chemiczna polegająca na oprysku herbicydem.</p> <p class="contentpaneopen" align="justify">Ostatnim zabiegiem uprawowym jesienią jest <strong>orka zimowa</strong>. Ma ona za zadanie równe rozmieszczenie składników organicznych w glebie, zniszczenie chwastów przez ich głębokie przyoranie, spulchnienie gleby, zwiększenie możliwości magazynowania wody z opadów zimowych oraz ułatwienie głębszego przemarzania gleby, co dodatnio wpływa na jej strukturę gruzełkowatą. Orkę zimową wykonujemy na głębokość 25-35 cm, w zależności od głębokości warstwy uprawnej. Jeżeli stosujemy obornik pod orkę zimową, powinno się ją wykonać pługiem z przedpłużkiem, aby obornik umieszczony został płycej. Zapewni to szybszy i równomierny rozkład substancji organicznej. Orkę zimową należy wykonać możliwie wcześnie, przy odpowiednich warunkach wilgotnościowych. Ziemniaki są rośliną wyraźnie reagującą na odpowiednią pulchność gleby. Wykonanie orki przy zbyt dużej wilgotności gleby powoduje zwiększenie zbrylenia i pogarsza jej strukturę.</p> <p class="contentpaneopen" align="justify"><strong>Nawożenie ziemniaków</strong> rozpoczynamy od zastosowania nawozów fosforowych i potasowych, najlepiej jesienią, chyba że uprawiamy je na bardzo słabych i przepuszczalnych glebach, wówczas nawożenie stosujemy wiosną. Dawki nawozów fosforowych i potasowych powinny być uzależnione od zasobności gleby w te składniki tak jak podano w tabelach poniżej.</p> <p class="contentpaneopen" align="justify">&nbsp;</p> <table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" class="MsoNormalTable" style="border: medium none; margin: auto auto auto -0.25pt; border-collapse: collapse"> <tbody> <tr style="height: 15.75pt"> <td colspan="4" width="477" valign="top" style="border: 1pt solid windowtext; padding: 0cm; width: 357.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Gleby lekkie (10 – 20 % części spławialnych)</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt; page-break-inside: avoid"> <td colspan="2" rowspan="2" width="266" valign="top" style="padding: 0cm; width: 199.65pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Zawartość K<sub>2</sub>O w glebie mg/100 g gleby</strong></span></span></span></td> <td colspan="2" width="211" valign="top" style="padding: 0cm; width: 158.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Przewidywany plon ziemniaków</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt; page-break-inside: avoid"> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">30 t/ha</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">40 t/ha</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. niska</span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">poniżej 5</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">214</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">283</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">niska </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">5 - 10</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">214</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">283</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">średnia </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">10 - 15</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">178</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">247</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">wysoka </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">15 - 20</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">156</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">224</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. wysoka</span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">powyżej 20</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">104</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">173</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td colspan="4" width="477" valign="top" style="padding: 0cm; width: 357.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Gleby średnie (20 – 35 % części spławialnych)</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. niska</span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">poniżej 7,5</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">262</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">330</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">niska </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">7,5 – 12,5</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">203</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">272</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">średnia </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">12,5 – 20,0</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">168</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">237</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">wysoka </span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">20,0 – 25,0</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">145</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">213</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="129" valign="top" style="padding: 0cm; width: 96.7pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b wysoka</span></span></span></td> <td width="137" valign="top" style="padding: 0cm; width: 102.95pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">powyżej 25,0</span></span></span></td> <td width="105" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">86</span></span></span></td> <td width="106" valign="top" style="padding: 0cm; width: 79.2pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">155</span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> <p class="contentpaneopen" align="center">&nbsp;</p> <table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" class="MsoNormalTable" style="border: medium none; margin: auto auto auto -0.25pt; border-collapse: collapse"> <tbody> <tr style="height: 15.75pt"> <td colspan="5" width="481" valign="top" style="border: 1pt solid windowtext; padding: 0cm; width: 360.5pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Gleby lekkie (10 – 20 % części spławialnych)</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt; page-break-inside: avoid"> <td colspan="2" rowspan="2" width="219" valign="top" style="padding: 0cm; width: 164.1pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Zawartość P<sub>2</sub>O<sub>5</sub> w glebie </strong></span></span></span><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>mg/100 g gleby</strong></span></span></span></td> <td colspan="3" width="262" valign="top" style="padding: 0cm; width: 196.4pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Przewidywany plon ziemniaków</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt; page-break-inside: avoid"> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">25 t/ha</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">30 t/ha</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">40 t/ha</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. niska</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">poniżej 5</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">129</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">136</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">151</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">niska</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">5 – 10</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">84</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">91</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">106</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">średnia </span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">10 – 15</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">46</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">53</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">68</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">wysoka </span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">15 – 20</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">24</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">31</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">46</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. wysoka</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">powyżej 20</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">18</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">26</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">41</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td colspan="5" width="481" valign="top" style="padding: 0cm; width: 360.5pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000"><strong>Gleby średnie (20 – 35 % części spławialnych)</strong></span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. niska</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">poniżej 5</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">141</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">148</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">193</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">niska </span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">5 – 10</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">84</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">91</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">136</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">średnia </span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">10 – 15</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">42</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">49</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">94</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">wysoka</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">15 – 20</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">23</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">30</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">75</span></span></span></td> </tr> <tr style="height: 15.75pt"> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">b. wysoka</span></span></span></td> <td width="109" valign="top" style="padding: 0cm; width: 82.05pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">powyżej 20</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">16</span></span></span></td> <td width="84" valign="top" style="padding: 0cm; width: 63.3pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">23</span></span></span></td> <td width="93" valign="top" style="padding: 0cm; width: 69.8pt; height: 15.75pt; background-color: transparent"><span style="font-family: Arial"><span style="font-size: 12pt"><span style="color: #000000">68</span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> <p align="justify"><br /><span class="contentpaneopen">Nawożenie azotowe stosujemy wiosną, w zależności od wielkości przewidywanego plonu i odmiany w dawce 80-160 kg N/ha.  Jeżeli nie znamy zawartości fosforu i potasu w glebie wysokość dawek określamy z proporcji N:P:K jak 1:1:1,5 w zależności od wysokości nawożenia azotem.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pierwszym zabiegiem pielęgnacyjnym w okresie wiosennym wykonywanym na plantacji ziemniaków jest <strong>ochrona przed zachwaszczeniem</strong>. Chwasty w ziemniakach możemy zwalczać w sposób mechaniczny lub mechaniczno-chemiczny z zastosowaniem herbicydów. Prawidłowo przeprowadzona pielęgnacja mechaniczna tak samo skutecznie zwalcza chwasty jak zastosowanie herbicydów. Polega ona na wykonaniu kilku zabiegów uprawowych przed wschodami i po wschodach ziemniaków. W okresie przed wschodami ziemniaków wykonujemy 2 - 3 krotne obsypywanie na przemian z bronowaniem. Zabiegi obsypnikiem niszczą wschodzące chwasty na dnie i dolnych częściach redliny, bronowanie zaś na jej szczycie i górnej części. Po wschodach ziemniaków wykonujemy najczęściej dwa razy obsypywanie z bronowaniem i jeden zabieg opielania mający za zadanie spulchnienie międzyrzędzi i zniszczenie chwastów. Do bronowania ziemniaków najlepiej jest używać brony chwastownika. Przed wschodami ziemniaków stosujemy ją stroną z krótszymi zębami, a po wschodach stroną z dłuższymi zębami. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen"><strong>Pielęgnacja mechaniczno-chemiczna</strong> polega na wykonaniu przed wschodami ziemniaków zabiegów mechanicznych, takich jak opisałem wyżej, a tuż przed wschodami lub po wschodach, w zależności od zastosowanego herbicydu wykonujemy oprysk preparatem. Po wykonaniu zabiegu herbicydem nie wykonujemy już na plantacji żadnych zabiegów uprawowych. Najczęściej używane preparaty w odchwaszczaniu ziemniaków to: Afalon 50 WP w dawce 2 kg/ha, Bladex 50 WP w dawce 1,5-3 kg/ha, Topogard 50 WP w dawce 2,5-3 kg/ha, Sencor 70 WG w dawce 0,75-1 kg/ha przed wschodami i 0,5 kg/ha po wschodach ziemniaków, Basagran 3 l/ha po wschodach ziemniaków. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Kolejnym zabiegiem w uprawie ziemniaków jest <strong>zwalczanie stonki ziemniaczanej</strong>. Zazwyczaj walkę z tym szkodnikiem podejmujemy dopiero po wylęgu larw, co następuje zazwyczaj w czerwcu i lipcu. Jednakże czasami naloty owadów dorosłych wiosną na plantacje są tak duże, że należy zwalczać już owady dorosłe. Ograniczy to składanie jaj i intensywność występowania i żerowania larw, co ułatwi ich zwalczanie. Preparatów do zwalczania stonki jest duży wybór, decydując się na konkretny preparat należy zwrócić uwagę na czas karencji dla pszczół i zakres temperatur, w których działa preparat. W momencie wykonywania oprysku ziemniaki często już kwitną, mogą również kwitnąć chwasty na miedzach przy plantacji, dlatego też okres karencji dla pszczół nie może być długi, a oprysk należy wykonać w godzinach wieczornych, po zakończeniu lotów tych pożytecznych owadów. Należy też pamiętać, że preparaty z grupy perytroidów (Decis, Fastac, Karate i inne) działają skutecznie w temperaturach do 20 °C.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Na początku czerwca na ziemniakach mogą pojawić się objawy <strong>alternariozy</strong>, choroby powodowanej przez grzyby Alternaria alternata i Alternaria solani. Rozwojowi choroby sprzyjają: ciepła i sucha pogoda, krótkotrwałe deszcze i rosy, lekkie gleby. Na liściach pojawiają się plamy o średnicy 3 -5 mm, brunatnego koloru, koncentryczne typowe dla A. solani lub ciemnobrunatne, bardzo liczne  i drobne, typowe dla A. alternata. Choroba ta na odmianach wrażliwych może wyrządzić szkody porównywalne z zarazą ziemniaka. Do ochrony plantacji przed alternariozą zaleca się wykonanie oprysku z chwilą pojawienia się objawów preparatami Bravo 500 SC, Altima 500 SC, Clortosip 500 SC, Dithane M - 45 80 WP, Pencozeb 80 WP.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W zależności od przebiegu pogody w połowie czerwca lub na początku lipca  plantacje atakuje <strong>zaraza ziemniaka</strong>. Wywołuje ją grzyb Phytoftora infestans. Jest to jedna z najgroźniejszych chorób ziemniaka występująca w okresie wegetacji. W roku masowego pojawu choroby, na plantacjach bez ochrony, straty plonu mogą dochodzić do 50% i więcej. Szkodliwość zarazy nie ogranicza się tylko do obniżki plonów. Porażone bulwy ziemniaka gniją w czasie przechowywania, ponadto atakowane są przez wtórne patogeny - bakterie i grzyby wywołujące inne choroby podczas przechowywania. Przedwczesne zniszczenie naci ziemniaka przez zarazę powoduje znaczny wzrost zachwaszczenia wtórnego, utrudniającego zbiór i powodującego większe straty i uszkodzenia bulw. Znaczne obniżenie plonu i pogorszenie jego jakości powoduje duże straty ekonomiczne producenta ziemniaków. Z tego względu konieczna jest ochrona plantacji przed tą chorobą. Chcąc czynić to w sposób skuteczny i ekonomiczny należy znać objawy występujące na roślinie, możliwości ograniczenia rozwoju choroby poprzez zabiegi agrotechniczne oraz sposób działania preparatów chemicznych do jej zwalczania.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen"><strong>Zaraza ziemniaczana</strong> zimuje w postaci grzybni w bulwach samosiewów, w bulwach na stertach odpadowych lub w sadzeniakach. Po wschodach ziemniaków grzyb atakuje kiełki, tworząc pierwotne źródło zakażenia, z którego zarodniki przenoszone przez wiatr i wodę porażają inne rośliny ziemniaka. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pierwsze objawy porażenia ziemniaków przez zarazę to małe, jasnozielone plamki o nieregularnych kształtach. W korzystnych warunkach dla rozwoju choroby plamki te powiększają się i przechodzą w nekrozy koloru brązowego. Często wokół nekrozy występuje obwódka koloru jasnozielonego. Na granicy nekrozy i zdrowej części liścia w warunkach dużej wilgotności na dolnej stronie liścia widoczny jest biały nalot utworzony z trzonków konidialnych i zarodników. W dalszej kolejności choroba powoduje zniszczenie całego liścia. Rozwijając się w dalszym ciągu grzybnia przechodzi poprzez ogonek liściowy do łodygi i opanowuje całą roślinę niszcząc ją całkowicie.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W okresie opadów deszczu zarodniki spłukiwane są z liści na glebę, gdzie mogą porażać bulwy. Na powierzchni bulw zaraza ziemniaczana tworzy nieregularne, niebieskosine, wklęsłe plamy. Po przekrojeniu bulwy w takim miejscu widoczne są rdzawe zacieki w głąb miąższu. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W późniejszym okresie w miejscach tych tworzą się rdzawobrunatne zgnilizny. Miejsca uszkodzone przez zarazę porażane są wtórnie przez bakterie i grzyby, co najczęściej prowadzi do całkowitego rozpadu bulwy. </span><span class="contentpaneopen">Ochrona plantacji ziemniaków przed zarazą ziemniaczaną polega głównie na chemicznej walce z chorobą, ale nie należy pomijać innych działań profilaktycznych i agrotechnicznych. Należą do nich: niszczenie źródeł zakażenia pierwotnego na kopcowiskach i stertach odpadowych, wczesny termin sadzenia oraz podkiełkowywanie lub pobudzanie bulw, wysadzanie zdrowych sadzeniaków  i w miarę możliwości dobór odmian odpornych na zarazę. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen"><strong>Stosowane do zwalczania zarazy fungicydy można podzielić ze względu na sposób działania na 3 grupy:</strong><br />• układowe (systemiczne) - działają zapobiegawczo i leczniczo, wnikają do całej rośliny, chroniąc również nowo przyrastające części. Działają około 2 tygodni. Nie należy ich stosować zbyt często ze względu na możliwość powstania odpornych szczepów grzyba i nie później niż do połowy sierpnia, ponieważ po zastosowaniu po tym terminie mogą wystąpić pozostałości preparatu w bulwach w okresie zbioru. Zalecane preparaty: Galben M73 WP, Ridomil Gold MZ 68 WP, Tattoo 550 SC;<br />• wgłębne - wnikają do rośliny na głębokość kilku warstw komórek, działają zapobiegawczo i leczniczo w krótkim odstępie czasu po zakażeniu (2-3 dni). Zalecane preparaty: Acrobat MZ 69 WP, Curzate Cu Invader 742 WG;<br />• kontaktowe - działają tylko i wyłącznie zapobiegawczo. Należy je więc stosować przed zakażeniem roślin przez chorobę. Chronią tylko te części roślin, na które zostały naniesione. Zalecane preparaty: Altima 500 SC, Dithane M-45 WP, Folpan 80 WG, Miedzian 50 WG i inne dostępne w handlu. Preparaty należy stosować w dawkach zgodnie z zaleceniami zawartymi na etykiecie - instrukcji stosowania.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Ochronę plantacji rozpoczynamy najczęściej po sygnalizacji przez służbę ochrony roślin lub na ziemniakach wczesnych w momencie zwierania rzędów, a na ziemniakach późnych z chwilą pojawienia się pierwszych objawów na odmianach wczesnych. Rozpoznanie objawów zarazy ziemniaczanej na plantacji, szczególnie w początkowej fazie porażenia jest trudne. Dlatego też najlepszym sposobem ochrony plantacji przed zarazą jest wykonanie pierwszego oprysku preparatem układowym lub wgłębnym, który zniszczy mogące już występować porażenie chorobą. Do kolejnych oprysków zaleca się stosować przemiennie różne preparaty kontaktowe. Jeżeli do pierwszego oprysku użyty został preparat układowy, następny zabieg wykonujemy po 10-14 dniach. Kolejne opryski wykonujemy co 7-10 dni, aż do końca wegetacji. Gdy przekroczymy termin, w którym powinien być wykonany zabieg, do kolejnego zaleca się zastosowanie preparatu o działaniu układowym lub wgłębnym.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Bulwy ziemniaka są wbrew pozorom delikatne i należy z nimi obchodzić się właściwie, chcąc uzyskać produkt dobrej jakości. Pierwszym elementem jest właściwe przygotowanie plantacji do zbioru. Polega ono głównie na zniszczeniu naci ziemniaków i ewentualnego zachwaszczenia wtórnego, aby stworzyć warunki do właściwej pracy maszyn kopiących i zmniejszyć ryzyko wystąpienia nadmiernych uszkodzeń mechanicznych bulw. Nać należy zniszczyć na około 2 tygodnie przed planowanym terminem zbioru. Przyspiesza to korkowacenie naskórka bulw i zmniejsza siły ich wiązania ze stolonami. Nać można niszczyć mechanicznie lub chemicznie preparatami Reglone 200 SL (4-5 l/ha) i Harvade 250 SC (2-3 l/ha), stosując je zgodnie z zaleceniami zawartymi na etykiecie. Do mechanicznego niszczenia naci używamy orkana lub rozdrabniacza łęcin.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Ziemniaki w czasie zbioru powinny mieć dojrzałość technologiczną, tj. skórka pod naciskiem kciuka nie powinna schodzić z bulwy. Podstawowa masa ziemniaków przeznaczonych do długotrwałego przechowywania powinna być zebrana przy temperaturze nie niższej niż 8-10oC. Zbyt niska temperatura powietrza i gleby w czasie zbioru podwyższa wrażliwość bulw na uszkodzenia mechaniczne, a tym samym zmniejsza trwałość przechowalniczą bulw. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W trakcie zbioru, transportu i wyładunku należy zwracać uwagę na to, aby bulwy ziemniaka nie spadały z wysokości większej niż 50 cm. Upadek z większej wysokości powoduje uszkodzenia niewidoczne jesienią, a ujawniające się wiosną w postaci sinych plam występujących pod skórką, co obniża jakość handlową bulw.</span></p> <p align="justify">&nbsp;</p> <table border="0"><tbody><tr><td class="contentpaneopen"> </td> <td> <p class="contentpaneopen"><strong><em class="contentpaneopen16"> <font face="verdana,geneva">Jan Soloch<br /> LODR Oddział Lubniewice</font></em></strong></p></td></tr></tbody></table> Przygotowanie pola i bulw ziemniaków do sadzenia 2010-03-09T09:23:49Z 2010-03-09T09:23:49Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1866-przygotowanie-pola-i-bulw-ziemniakow-do-sadzenia-.html <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Przygotowanie pola do uprawy ziemniaków powinno rozpocząć się już jesienią. W tym okresie wykonujemy nawożenie organiczne obornikiem, co ułatwi nam w okresie wiosennym przygotowanie gleby do sadzenia. Ponadto jesienne stosowanie obornika powoduje jego rozkład w glebie i zwiększa wykorzystanie składników przez ziemniaki. Na glebach średnich i cięższych można również zastosować jesienią nawożenie fosforowo–potasowe, natomiast na glebach lekkich nawożenie mineralne wykonujemy wiosną.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Wiosenna uprawa gleby pod ziemniaki powinna być bardzo staranna. Jeżeli jesienią była wykonana orka zimowa, to uprawa gleby polega na dość głębokim jej spulchnieniu. Uzyskujemy to stosując kultywator lub agregat uprawowy. Na polach, na których nie wykonaliśmy jesiennej uprawy wykonujemy orkę na głębokość 15-20 cm oraz zabiegi doprawiające glebę. Uprawę gleby wykonujemy w warunkach optymalnej jej wilgotności, gdyż ziemniaki bardzo mocno reagują na uprawę zbyt wilgotnej gleby. Powoduje to znaczne obniżenie plonów. Wiosną stosujemy również nawożenie mineralne przed sadzeniem. Nawozy azotowe stosujemy w ilości 40-160 kg N/ha <br /> w zależności od kierunku użytkowania, przedplonu i wielkości stosowanego nawożenia organicznego, natomiast nawozy fosforowo-potasowe w zależności od zasobności gleby zgodnie z zaleceniami nawozowymi. Jeżeli nie znamy zasobności gleby to nawozy mineralne stosujemy w proporcji NPK jak 1:0,5-1:1,5-2,0 dla ziemniaków jadalnych i nasiennych oraz 1:0,5-1:1,2-1,5 dla ziemniaków skrobiowych i dla przemysłu przetwórczego.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Kolejnym bardzo ważnym elementem uprawy ziemniaków jest przygotowanie sadzeniaków. Jeżeli korzystamy z własnych sadzeniaków, to należy je po okresie zimowym przebrać odrzucając bulwy nadgniłe i uszkodzone. W trakcie przebierania należy do sadzenia wybrać ziemniaki o zbliżonej wielkości, co umożliwi precyzyjną pracę sadzarki oraz zmniejszy ilość przepustów. Uprawiając ziemniaki jadalne lub przemysłowe najczęściej stosujemy pobudzanie bulw. Ma ono na celu przerwanie spoczynku bulw i pobudzenie ich do wzrostu. Polega to na umieszczeniu bulw na 2-3 tygodnie przed sadzeniem w pomieszczeniu o temperaturze 10-12<sup>o</sup>C. Bulwy mogą być w workach lub luzem. Zabieg pobudzania nie wymaga dostępu światła, które jest wręcz szkodliwe ze względu na hamowanie kiełkowania. W efekcie pobudzenia powstają niewielkie 1-3 mm białe kiełki. Pobudzone sadzeniaki możemy wysadzać sadzarkami bez obaw znacznego uszkodzenia kiełków. Pobudzanie możemy przeprowadzić w pomieszczeniach (magazyny, przechowalnie) lub w pryzmie na zewnątrz przykrywając sadzeniaki folią i słomą, aby nie przemarzły podczas wiosennych przymrozków.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Jeżeli uprawiamy ziemniaki na wczesny zbiór konieczne jest podkiełkowanie sadzeniaków. Polega ono na umieszczeniu bulw w takich warunkach świetlnych, temperatury i wilgotności, aby mogły one wytworzyć silne, zabarwione kiełki o długości około 1,5 cm. Umożliwia ono wcześniejszy termin sadzenia w mniej ogrzaną ziemię, szybsze i równomierne wschody ziemniaków, ogranicza szkody powodowane przez choroby, sprzyja równomiernemu rozwojowi roślin, które są silniejsze w okresie kwitnienia i przyspiesza gromadzenie plonu bulw. Do podkiełkowania przystępujemy na około 4-6 tygodni przed sadzeniem. Podkiełkowywanie prowadzimy umieszczając sadzeniaki w ażurowych drewnianych lub plastikowych skrzynkach, w których układa się sadzeniaki w dwóch warstwach. Zabieg przeprowadzamy w pomieszczeniu z dostępem światła dziennego lub w świetle sztucznym. Można również podkiełkowywać sadzeniaki w namiotach foliowych, jeżeli jest możliwość ich ogrzewania, to wytrzymują nawet kilkunastostopniowe mrozy. Bez ogrzewania sadzeniaki znoszą niewielkie wiosenne przymrozki. W trakcie podkiełkowywania utrzymujemy temperaturę 12-15<sup>o</sup>C oraz wilgotność 80-85%. Dostęp światła powinien trwać przez co najmniej 12 godzin. Podkiełkowane sadzeniaki możemy wysadzać tylko ręcznie lub specjalnymi sadzarkami do podkiełkowanych sadzeniaków.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Kiełki ziemniaków w okresie wschodów mogą być uszkadzane lub niszczone przez choroby i szkodniki. Szczególnie duże szkody powoduje rizoktonioza i drutowce. Straty te można ograniczyć poprzez zaprawianie bulw. Najprostszym i nie wymagającym specjalistycznego sprzętu sposobem zaprawiania jest posypywanie każdej partii wsypywanych do sadzarki bulw odpowiednią ilością zaprawy. Cały proces zaprawiania przebiega w sadzarce.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Preparaty do zaprawiania bulw (dawki na 100 kg sadzeniaków):</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen"><strong>Rizoktonioza:</strong> Dithane M-45 80 WP (200 g lub 200 g + 0,8 l wody), Dithane NeoTec 75 WG (200 g lub 200 g + 0,8 l wody), Dithane 455 SC (0,3 l + 0,7 l wody), Manconex 80 WP (200 g lub 200 g + 0,8 l wody), Monceren 12,5 DS (200 g), Monceren 250 FS (0,06 l + 1 l wody), Penncozeb 80 WP (200 g lub 200 g + 0,8 l wody), Penncozeb 455 SC (0,3 l + 0,7 l wody), Prestige 290 FS (0,075 l + 1,5-2 l wody), Rizolex 50 WP (50 g lub 50 g + 1 l wody), Vitavax 2000 FS (0,2-0,3 l + 0,7-0,8 l wody), Vondozeb 75 WG (200 g lub 200 g + 0,8 l wody).</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen"><strong>Drutowce: </strong>Prestige 290 FS (0,1 l + 1,5-2 l wody).</p><p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">&nbsp;</p><p style="text-align: right" class="contentpaneopen" align="right"><font face="verdana,geneva"><strong><em>Jan Soloch</em></strong></font></p> <p style="text-align: right" class="contentpaneopen" align="right"><font face="verdana,geneva"><strong><em> LODR Oddział Lubniewice</em></strong></font></p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Przygotowanie pola do uprawy ziemniaków powinno rozpocząć się już jesienią. W tym okresie wykonujemy nawożenie organiczne obornikiem, co ułatwi nam w okresie wiosennym przygotowanie gleby do sadzenia. Ponadto jesienne stosowanie obornika powoduje jego rozkład w glebie i zwiększa wykorzystanie składników przez ziemniaki. Na glebach średnich i cięższych można również zastosować jesienią nawożenie fosforowo–potasowe, natomiast na glebach lekkich nawożenie mineralne wykonujemy wiosną.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Wiosenna uprawa gleby pod ziemniaki powinna być bardzo staranna. Jeżeli jesienią była wykonana orka zimowa, to uprawa gleby polega na dość głębokim jej spulchnieniu. Uzyskujemy to stosując kultywator lub agregat uprawowy. Na polach, na których nie wykonaliśmy jesiennej uprawy wykonujemy orkę na głębokość 15-20 cm oraz zabiegi doprawiające glebę. Uprawę gleby wykonujemy w warunkach optymalnej jej wilgotności, gdyż ziemniaki bardzo mocno reagują na uprawę zbyt wilgotnej gleby. Powoduje to znaczne obniżenie plonów. Wiosną stosujemy również nawożenie mineralne przed sadzeniem. Nawozy azotowe stosujemy w ilości 40-160 kg N/ha <br /> w zależności od kierunku użytkowania, przedplonu i wielkości stosowanego nawożenia organicznego, natomiast nawozy fosforowo-potasowe w zależności od zasobności gleby zgodnie z zaleceniami nawozowymi. Jeżeli nie znamy zasobności gleby to nawozy mineralne stosujemy w proporcji NPK jak 1:0,5-1:1,5-2,0 dla ziemniaków jadalnych i nasiennych oraz 1:0,5-1:1,2-1,5 dla ziemniaków skrobiowych i dla przemysłu przetwórczego.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Kolejnym bardzo ważnym elementem uprawy ziemniaków jest przygotowanie sadzeniaków. Jeżeli korzystamy z własnych sadzeniaków, to należy je po okresie zimowym przebrać odrzucając bulwy nadgniłe i uszkodzone. W trakcie przebierania należy do sadzenia wybrać ziemniaki o zbliżonej wielkości, co umożliwi precyzyjną pracę sadzarki oraz zmniejszy ilość przepustów. Uprawiając ziemniaki jadalne lub przemysłowe najczęściej stosujemy pobudzanie bulw. Ma ono na celu przerwanie spoczynku bulw i pobudzenie ich do wzrostu. Polega to na umieszczeniu bulw na 2-3 tygodnie przed sadzeniem w pomieszczeniu o temperaturze 10-12<sup>o</sup>C. Bulwy mogą być w workach lub luzem. Zabieg pobudzania nie wymaga dostępu światła, które jest wręcz szkodliwe ze względu na hamowanie kiełkowania. W efekcie pobudzenia powstają niewielkie 1-3 mm białe kiełki. Pobudzone sadzeniaki możemy wysadzać sadzarkami bez obaw znacznego uszkodzenia kiełków. Pobudzanie możemy przeprowadzić w pomieszczeniach (magazyny, przechowalnie) lub w pryzmie na zewnątrz przykrywając sadzeniaki folią i słomą, aby nie przemarzły podczas wiosennych przymrozków.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Jeżeli uprawiamy ziemniaki na wczesny zbiór konieczne jest podkiełkowanie sadzeniaków. Polega ono na umieszczeniu bulw w takich warunkach świetlnych, temperatury i wilgotności, aby mogły one wytworzyć silne, zabarwione kiełki o długości około 1,5 cm. Umożliwia ono wcześniejszy termin sadzenia w mniej ogrzaną ziemię, szybsze i równomierne wschody ziemniaków, ogranicza szkody powodowane przez choroby, sprzyja równomiernemu rozwojowi roślin, które są silniejsze w okresie kwitnienia i przyspiesza gromadzenie plonu bulw. Do podkiełkowania przystępujemy na około 4-6 tygodni przed sadzeniem. Podkiełkowywanie prowadzimy umieszczając sadzeniaki w ażurowych drewnianych lub plastikowych skrzynkach, w których układa się sadzeniaki w dwóch warstwach. Zabieg przeprowadzamy w pomieszczeniu z dostępem światła dziennego lub w świetle sztucznym. Można również podkiełkowywać sadzeniaki w namiotach foliowych, jeżeli jest możliwość ich ogrzewania, to wytrzymują nawet kilkunastostopniowe mrozy. Bez ogrzewania sadzeniaki znoszą niewielkie wiosenne przymrozki. W trakcie podkiełkowywania utrzymujemy temperaturę 12-15<sup>o</sup>C oraz wilgotność 80-85%. Dostęp światła powinien trwać przez co najmniej 12 godzin. Podkiełkowane sadzeniaki możemy wysadzać tylko ręcznie lub specjalnymi sadzarkami do podkiełkowanych sadzeniaków.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Kiełki ziemniaków w okresie wschodów mogą być uszkadzane lub niszczone przez choroby i szkodniki. Szczególnie duże szkody powoduje rizoktonioza i drutowce. Straty te można ograniczyć poprzez zaprawianie bulw. Najprostszym i nie wymagającym specjalistycznego sprzętu sposobem zaprawiania jest posypywanie każdej partii wsypywanych do sadzarki bulw odpowiednią ilością zaprawy. Cały proces zaprawiania przebiega w sadzarce.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Preparaty do zaprawiania bulw (dawki na 100 kg sadzeniaków):</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen"><strong>Rizoktonioza:</strong> Dithane M-45 80 WP (200 g lub 200 g + 0,8 l wody), Dithane NeoTec 75 WG (200 g lub 200 g + 0,8 l wody), Dithane 455 SC (0,3 l + 0,7 l wody), Manconex 80 WP (200 g lub 200 g + 0,8 l wody), Monceren 12,5 DS (200 g), Monceren 250 FS (0,06 l + 1 l wody), Penncozeb 80 WP (200 g lub 200 g + 0,8 l wody), Penncozeb 455 SC (0,3 l + 0,7 l wody), Prestige 290 FS (0,075 l + 1,5-2 l wody), Rizolex 50 WP (50 g lub 50 g + 1 l wody), Vitavax 2000 FS (0,2-0,3 l + 0,7-0,8 l wody), Vondozeb 75 WG (200 g lub 200 g + 0,8 l wody).</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen"><strong>Drutowce: </strong>Prestige 290 FS (0,1 l + 1,5-2 l wody).</p><p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">&nbsp;</p><p style="text-align: right" class="contentpaneopen" align="right"><font face="verdana,geneva"><strong><em>Jan Soloch</em></strong></font></p> <p style="text-align: right" class="contentpaneopen" align="right"><font face="verdana,geneva"><strong><em> LODR Oddział Lubniewice</em></strong></font></p> Przeciwdziałanie niedoborom manganu w uprawie zbóż i rzepaku 2010-03-09T09:22:11Z 2010-03-09T09:22:11Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1865-przeciwdziaanie-niedoborom-manganu-w-uprawie-zbo-i-rzepaku.html <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Plonowanie zbóż i rzepaku zależy od bardzo wielu czynników. Wysokość i jakość plonu determinowana jest m.in. wyborem odpowiedniej odmiany, warunkami siedliskowymi, glebowymi, przebiegiem pogody. Jednak największy wpływ na poziom plonowania ma odpowiednio prowadzona agrotechnika, uwzględniająca ochronę chemiczną roślin, zabiegi ograniczające osypywanie się nasion przed i w trakcie zbioru oraz nawożenie. Najczęściej roślinom dostarcza się makroelementów (azot, potas, fosfor, wapń), nie mniej jednak nie wolno zapominać o dostarczaniu mikroelementów, które także wpływają na kondycję uprawy, a co za tym idzie oddziałują na jakość plonu.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Bardzo ważnym, niezbędnym dla życia roślin mikroelementem pokarmowym jest mangan. Pierwiastek ten jest regulatorem i stymulatorem wzrostu, aktywatorem wielu procesów enzymatycznych. Bierze udział w procesach przyswajania azotu i syntezy białek, syntezy witaminy C, oddychania i fotosyntezy. Jego niedobór powoduje spadek ogólnej kondycji uprawy, zaburza prawidłowy wzrost i rozwój roślin, powoduje występowanie wielu chorób. Razem z żelazem odpowiada za reakcje redukcji azotanów i pozyskiwania azotu. Bierze udział w zapewnianiu trwałości chlorofilu, jego niedobór powoduje rozpad chlorofilu pod wpływem silnego światła.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Przy niedostatku manganu ilość przyswajalnego dwutlenku węgla jest obniżona – obniżona zostaje intensywność fotosyntezy - odpowiednie zaopatrzenie roślin w mangan jest konieczne do prawidłowego rozwoju roślin i wydania wysokich plonów.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">W glebach mangan występuje w związkach mineralnych i organicznych, w minerałach pierwotnych pod postacią trudno rozpuszczalną i trudno przyswajalną dla roślin. Za czynny, przyswajalny przez rośliny, uważa się mangan rozpuszczalny, wymienny, jednak łatwo ulegający redukcji. Zawartość przyswajalnych form manganu i jego dostępność dla roślin uzależniona jest m.in. od odczynu gleby i jej uwilgotnienia. Utrudnionego pobierania i niedoborów manganu można spodziewać się na glebach zasobnych w żelazo i siarkę, jak i na silnie zasadowych lub świeżo wapnowanych - wapnowanie ogranicza przyswajalność manganu oraz wymywanie go w głębsze warstwy gleby. Niedobory manganu występują u roślin uprawianych na glebach obojętnych i zasadowych oraz torfowych i węglanowych. W glebach dobrze uwodnionych zawartość manganu przyswajalnego jest na ogół wyższa niż w glebach słabo uwodnionych. Spadek dostępności tego pierwiastka dla roślin towarzyszy także okresom suszy. Pobieranie manganu utrudnione jest także przy nadmiernej podaży potasu.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Do najbardziej charakterystycznych objawów niedostatku manganu należą zmiany w zabarwieniu liści - na liściach, zwłaszcza młodych powstaje tzw. cętkowana chloroza. Przy niedoborach manganu następuje zahamowanie wzrostu rośliny, żółknięcie liści, występowanie brunatnych plam między nerwami. Objawy niedoboru manganu pojawiają się najpierw na starszych liściach. Liście są chlorotyczne, jedynie nerwy pozostają zielone. Plamy na liściach występujące pomiędzy nerwami często się zlewają (w odróżnieniu od niedoborów Mg - jasne plamy rozdzielone ciemnymi punktami). Często pojawia się łamliwość liści, a u owsa sucha plamistość liści. Z czasem całe liście żółkną i zasychają.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Bardzo skuteczną metodą przeciwdziałania skutkom niedoboru manganu jest stosowanie donasiennych zapraw np. Teprosyn Mn, gdyż we wczesnym okresie wzrostu roślin pierwiastek ten silnie oddziałuje na rozwój systemu korzeniowego. Mangan zaangażowany jest też w wytwarzanie przez roślinę lignin, które stanowią część struktury ściany komórkowej i są odpowiedzialne za sztywność i odporność mechaniczną liści, łodygi i korzeni. Mniejsza zawartość lignin jest szczególnie widoczna na korzeniach zbóż. Niedobór manganu powoduje istotny spadek odporności zbóż na zgorzel podstawy źdźbła. Większy niedobór staje się widoczny w postaci pasowego żółknięcia pola i brązowych plam na liściach. Dlatego, przy produkcji wysokojakościowych zbóż, bardzo ważne jest dostarczenie tego pierwiastka przed lub natychmiast po (np. nawóz dolistny Mantrac) wystąpieniu pierwszych symptomów jego niedoboru.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Nie tylko zboża, także i rzepak jest bardzo wrażliwy na niedobory manganu. Ta szybko rosnącą roślina wymaga ponad przeciętnego nawożenia makro- i mikroskładnikami. Jeżeli, chociażby czasowo będzie zahamowany proces odżywiania manganem, dochodzi do sytuacji stresowych, co odbija się na plonach i jakości ziarna. Przed oraz w czasie kwitnienia, a przede wszystkim w czasie tworzenia się ziarna, rzepak ma szczególnie duże zapotrzebowanie na składniki odżywcze. Dlatego warto także w produkcji rzepaku zastosować zaprawę donasienną bogatą w ten składnik, bądź też zastosować nawożenie dolistne. Z niedoborami manganu w uprawach rzepaku można się spotkać w glebach o wysokim pH gleby. Typowe objawy braku tego mikroelementu występują w postaci chlorozy międzynerwowej na młodych liściach. Dokarmienie manganem rośliny z występującymi objawami niewielkiego niedoboru pierwiastka i bez widocznych objawów bardzo szybko poprawia funkcjonowanie liści i całej uprawy. Niedobory manganu można uzupełniać także po wschodach roślin, najlepiej mikroelementowymi nawozami formułowanymi do stosowania nalistnego.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Optymalne zaopatrzenie roślin w mangan wpływa korzystnie nie tylko na wysokość plonów, ale także na ich jakość.</p> <strong><em style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman','serif'"> </em><font face="verdana,geneva"><em><span style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman','serif'">Anna Rogowska</span></em></font></strong> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen" align="left"><font face="verdana,geneva"><em><span class="contentpaneopen"><span style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman','serif'">Agencja Jatrejon</span> <span style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman','serif'">Warszawa</span></span></em></font></p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Plonowanie zbóż i rzepaku zależy od bardzo wielu czynników. Wysokość i jakość plonu determinowana jest m.in. wyborem odpowiedniej odmiany, warunkami siedliskowymi, glebowymi, przebiegiem pogody. Jednak największy wpływ na poziom plonowania ma odpowiednio prowadzona agrotechnika, uwzględniająca ochronę chemiczną roślin, zabiegi ograniczające osypywanie się nasion przed i w trakcie zbioru oraz nawożenie. Najczęściej roślinom dostarcza się makroelementów (azot, potas, fosfor, wapń), nie mniej jednak nie wolno zapominać o dostarczaniu mikroelementów, które także wpływają na kondycję uprawy, a co za tym idzie oddziałują na jakość plonu.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Bardzo ważnym, niezbędnym dla życia roślin mikroelementem pokarmowym jest mangan. Pierwiastek ten jest regulatorem i stymulatorem wzrostu, aktywatorem wielu procesów enzymatycznych. Bierze udział w procesach przyswajania azotu i syntezy białek, syntezy witaminy C, oddychania i fotosyntezy. Jego niedobór powoduje spadek ogólnej kondycji uprawy, zaburza prawidłowy wzrost i rozwój roślin, powoduje występowanie wielu chorób. Razem z żelazem odpowiada za reakcje redukcji azotanów i pozyskiwania azotu. Bierze udział w zapewnianiu trwałości chlorofilu, jego niedobór powoduje rozpad chlorofilu pod wpływem silnego światła.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Przy niedostatku manganu ilość przyswajalnego dwutlenku węgla jest obniżona – obniżona zostaje intensywność fotosyntezy - odpowiednie zaopatrzenie roślin w mangan jest konieczne do prawidłowego rozwoju roślin i wydania wysokich plonów.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">W glebach mangan występuje w związkach mineralnych i organicznych, w minerałach pierwotnych pod postacią trudno rozpuszczalną i trudno przyswajalną dla roślin. Za czynny, przyswajalny przez rośliny, uważa się mangan rozpuszczalny, wymienny, jednak łatwo ulegający redukcji. Zawartość przyswajalnych form manganu i jego dostępność dla roślin uzależniona jest m.in. od odczynu gleby i jej uwilgotnienia. Utrudnionego pobierania i niedoborów manganu można spodziewać się na glebach zasobnych w żelazo i siarkę, jak i na silnie zasadowych lub świeżo wapnowanych - wapnowanie ogranicza przyswajalność manganu oraz wymywanie go w głębsze warstwy gleby. Niedobory manganu występują u roślin uprawianych na glebach obojętnych i zasadowych oraz torfowych i węglanowych. W glebach dobrze uwodnionych zawartość manganu przyswajalnego jest na ogół wyższa niż w glebach słabo uwodnionych. Spadek dostępności tego pierwiastka dla roślin towarzyszy także okresom suszy. Pobieranie manganu utrudnione jest także przy nadmiernej podaży potasu.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Do najbardziej charakterystycznych objawów niedostatku manganu należą zmiany w zabarwieniu liści - na liściach, zwłaszcza młodych powstaje tzw. cętkowana chloroza. Przy niedoborach manganu następuje zahamowanie wzrostu rośliny, żółknięcie liści, występowanie brunatnych plam między nerwami. Objawy niedoboru manganu pojawiają się najpierw na starszych liściach. Liście są chlorotyczne, jedynie nerwy pozostają zielone. Plamy na liściach występujące pomiędzy nerwami często się zlewają (w odróżnieniu od niedoborów Mg - jasne plamy rozdzielone ciemnymi punktami). Często pojawia się łamliwość liści, a u owsa sucha plamistość liści. Z czasem całe liście żółkną i zasychają.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Bardzo skuteczną metodą przeciwdziałania skutkom niedoboru manganu jest stosowanie donasiennych zapraw np. Teprosyn Mn, gdyż we wczesnym okresie wzrostu roślin pierwiastek ten silnie oddziałuje na rozwój systemu korzeniowego. Mangan zaangażowany jest też w wytwarzanie przez roślinę lignin, które stanowią część struktury ściany komórkowej i są odpowiedzialne za sztywność i odporność mechaniczną liści, łodygi i korzeni. Mniejsza zawartość lignin jest szczególnie widoczna na korzeniach zbóż. Niedobór manganu powoduje istotny spadek odporności zbóż na zgorzel podstawy źdźbła. Większy niedobór staje się widoczny w postaci pasowego żółknięcia pola i brązowych plam na liściach. Dlatego, przy produkcji wysokojakościowych zbóż, bardzo ważne jest dostarczenie tego pierwiastka przed lub natychmiast po (np. nawóz dolistny Mantrac) wystąpieniu pierwszych symptomów jego niedoboru.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Nie tylko zboża, także i rzepak jest bardzo wrażliwy na niedobory manganu. Ta szybko rosnącą roślina wymaga ponad przeciętnego nawożenia makro- i mikroskładnikami. Jeżeli, chociażby czasowo będzie zahamowany proces odżywiania manganem, dochodzi do sytuacji stresowych, co odbija się na plonach i jakości ziarna. Przed oraz w czasie kwitnienia, a przede wszystkim w czasie tworzenia się ziarna, rzepak ma szczególnie duże zapotrzebowanie na składniki odżywcze. Dlatego warto także w produkcji rzepaku zastosować zaprawę donasienną bogatą w ten składnik, bądź też zastosować nawożenie dolistne. Z niedoborami manganu w uprawach rzepaku można się spotkać w glebach o wysokim pH gleby. Typowe objawy braku tego mikroelementu występują w postaci chlorozy międzynerwowej na młodych liściach. Dokarmienie manganem rośliny z występującymi objawami niewielkiego niedoboru pierwiastka i bez widocznych objawów bardzo szybko poprawia funkcjonowanie liści i całej uprawy. Niedobory manganu można uzupełniać także po wschodach roślin, najlepiej mikroelementowymi nawozami formułowanymi do stosowania nalistnego.</p> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen">Optymalne zaopatrzenie roślin w mangan wpływa korzystnie nie tylko na wysokość plonów, ale także na ich jakość.</p> <strong><em style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman','serif'"> </em><font face="verdana,geneva"><em><span style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman','serif'">Anna Rogowska</span></em></font></strong> <p style="text-align: justify; text-indent: 17pt" class="contentpaneopen" align="left"><font face="verdana,geneva"><em><span class="contentpaneopen"><span style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman','serif'">Agencja Jatrejon</span> <span style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman','serif'">Warszawa</span></span></em></font></p> Prawidłowe terminy siania zboża ozimego 2010-03-09T09:20:17Z 2010-03-09T09:20:17Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1864-prawidowe-terminy-siania-zboa-ozimego.html <p>Ogólnie przyjmuje się, że jęczmień ozimy powinien być zasiany w drugiej dekadzie września, a pozostałe gatunki w trzeciej dekadzie. Siew pszenicy ozimej można przesunąć bez zbytniego ryzyka na pierwszą dekadę października. Można powiedzieć, że niekorzystny jest zarówno zbyt wczesny wysiew, jak i opóźniony.</p> <p>Przy wczesnym siewie zboża bardzo ładnie się rozwijają, mając dość wysokie temperatury, lecz coraz częściej atakowane są przez choroby grzybowe lub szkodniki. </p><p>Powoduje to czasami konieczność już jesienią wykonania zabiegu chroniącego zboża przed patogenami, co podraża produkcję. Zboża pozostawione bez ochrony mogą bardzo ucierpieć i utracić znaczny procent plonu. Poza tym zbyt mocno wyrośnięte rośliny mogą gorzej znosić mroźną zimę. <br />W ostatnich latach coraz częściej mamy długą i ciepłą jesień z dodatnimi temperaturami do listopada. Dlatego też zaleca się nieco późniejsze siewy - pod koniec optymalnych zalecanych terminów.</p> <p>Nie należy jednak nadmiernie opóźniać siewu zbóż, gdyż w okresie końca października czy początku listopada warunki atmosferyczne są na ogół znacznie gorsze i nie sprzyjają zarówno wzrostowi roślin, jak również przygotowaniu roli i wykonaniu w sposób prawidłowy siewu. Przeprowadzenie siewu w zbyt wilgotną glebę powoduje zniszczenie jej struktury, co może powodować gorsze wschody i rozwój roślin, a tym samym wpłynąć na dalszy wzrost i plonowanie roślin. W ostatnich latach często zdarzały się przypadki, że późno wysiane zboża dawały jednak zadowalający plon, ponieważ jak wspomniałem wcześniej, trafiały na długą <br />i ciepłą jesień.</p> <p>Najczęściej jednak dobry plon o odpowiedniej jakości można uzyskać z plantacji wysianych w optymalnych warunkach. Jeżeli z jakiegoś powodu musimy wysiać zboże ze znacznym opóźnieniem, pamiętajmy, aby wybierać odmiany o jak największej mrozoodporności i, o ile jest to możliwe, tolerujące późny wysiew. Należy również zwiększyć normę wysiewu o 10-15%. Pozwoli to nam ograniczyć do minimum ryzyko zmniejszenia plonu.</p><p>&nbsp;</p><p align="right"><em>Jan Soloch </em><em>LODR Oddział Lubniewice</em></p> <br /> <p align="right">&nbsp;</p> <p align="right">&nbsp;</p> <p align="center">&nbsp;</p> <p>Ogólnie przyjmuje się, że jęczmień ozimy powinien być zasiany w drugiej dekadzie września, a pozostałe gatunki w trzeciej dekadzie. Siew pszenicy ozimej można przesunąć bez zbytniego ryzyka na pierwszą dekadę października. Można powiedzieć, że niekorzystny jest zarówno zbyt wczesny wysiew, jak i opóźniony.</p> <p>Przy wczesnym siewie zboża bardzo ładnie się rozwijają, mając dość wysokie temperatury, lecz coraz częściej atakowane są przez choroby grzybowe lub szkodniki. </p><p>Powoduje to czasami konieczność już jesienią wykonania zabiegu chroniącego zboża przed patogenami, co podraża produkcję. Zboża pozostawione bez ochrony mogą bardzo ucierpieć i utracić znaczny procent plonu. Poza tym zbyt mocno wyrośnięte rośliny mogą gorzej znosić mroźną zimę. <br />W ostatnich latach coraz częściej mamy długą i ciepłą jesień z dodatnimi temperaturami do listopada. Dlatego też zaleca się nieco późniejsze siewy - pod koniec optymalnych zalecanych terminów.</p> <p>Nie należy jednak nadmiernie opóźniać siewu zbóż, gdyż w okresie końca października czy początku listopada warunki atmosferyczne są na ogół znacznie gorsze i nie sprzyjają zarówno wzrostowi roślin, jak również przygotowaniu roli i wykonaniu w sposób prawidłowy siewu. Przeprowadzenie siewu w zbyt wilgotną glebę powoduje zniszczenie jej struktury, co może powodować gorsze wschody i rozwój roślin, a tym samym wpłynąć na dalszy wzrost i plonowanie roślin. W ostatnich latach często zdarzały się przypadki, że późno wysiane zboża dawały jednak zadowalający plon, ponieważ jak wspomniałem wcześniej, trafiały na długą <br />i ciepłą jesień.</p> <p>Najczęściej jednak dobry plon o odpowiedniej jakości można uzyskać z plantacji wysianych w optymalnych warunkach. Jeżeli z jakiegoś powodu musimy wysiać zboże ze znacznym opóźnieniem, pamiętajmy, aby wybierać odmiany o jak największej mrozoodporności i, o ile jest to możliwe, tolerujące późny wysiew. Należy również zwiększyć normę wysiewu o 10-15%. Pozwoli to nam ograniczyć do minimum ryzyko zmniejszenia plonu.</p><p>&nbsp;</p><p align="right"><em>Jan Soloch </em><em>LODR Oddział Lubniewice</em></p> <br /> <p align="right">&nbsp;</p> <p align="right">&nbsp;</p> <p align="center">&nbsp;</p> Uprawa winorośli od sadzonki 2010-03-09T09:18:12Z 2010-03-09T09:18:12Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1863-uprawa-winoroli-od-sadzonki.html <p class="contentpaneopen">W polskich warunkach klimatycznych kupowanie <strong>sadzonek winorośli</strong> krótszych niż standardowe 35 centymetrów nie ma sensu. I nie chodzi o przyjęcie się roślin. Te krótsze przyjmą się również. Ale winogrodnik cieszył się nimi będzie jedynie do pierwszych większych mrozów czy do większej suszy.</p> <p class="contentpaneopen">Sadzonkę kupioną z pewnego źródła np.: z firmy E-sadzonka, czy  z profesjonalnej hodowli sadzonek w Mełkinii można sadzić w terminie wiosennym, czyli w kwietniu lub jesienią, czyli w listopadzie. Sadzonki kopane należy przed posadzeniem przyciąć na 2-3 pąki i posadzić w ten sposób, żeby cała sadzonka zagłębiona była w ziemi. Nad ziemią ma wystawać jedynie 2 do 3 centymetrów. A nad końcówką usypać należy niewielki kopczyk ziemi. Celem tego postępowania jest umieszczenie korzeni jak najgłębiej w celu ochrony przed przemarzaniem. Wszystkie korzenie oprócz tych na stopce z sadzonki należy usunąć. Sadzonki z doniczek mogą być wysadzane w dowolnym czasie. Należy jednak unikać słońca i sadzić je w dni pochmurne. Pod sadzonkę należy przygotować dołki minimum 50 cm głębokości. Do takiego sadzenia, oczywiście, należy wcześniej wykonać odpowiednio głęboką orkę.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Przy uprawie winorośli</strong> w kategoriach jakościowych rozstaw pomiędzy krzewami powinien wynosić od 60 do 80 centymetrów. Odstępy pomiędzy rzędami zależą od sposobu uprawy  i posiadanego sprzętu - mogą mieć od 1 do 3 metrów.  Sadzonkę przed posadzeniem można, zgodnie z tradycją winiarską, zaprawić mieszaniną gliny i krowieńca w stosunku 2 do 1. Tę mieszankę doprowadza się wodą do gęstości śmietany i zanurza w niej korzenie sadzonek. Glina trzyma wilgoć, a nawóz zapewnia składniki na start. Zalecane wsypywanie na dno dołka obornika i przysypywanie go ziemią nie zdaje rezultatu. W końcu korzenie przerastają przez ochronną warstwę i gniją w kontakcie z nawozem. Lepszym rozwiązaniem jest równomierne rozprowadzenie obornika na całej powierzchni winnicy.</p> <p class="contentpaneopen">Sadzonkę umieszcza się na dnie dołka. Najlepiej na wierzchniej, bogatszej w próchnicę warstwie ziemi. Zasypuje się połowę głębokości dołka ziemią i wlewa do dołka pół wiadra wody. Z jednej strony chodzi o nie przesuszanie sadzonki, a z drugiej o dokładne oblepienie korzeni ziemią. Zdecydowanie zwiększa to ilość przyjęć. Następnie zasypuje się dołek do końca i nad sadzonką usypuje się kilkucentymetrowy kopczyk ziemi. Do każdej sadzonki należy wkopać tymczasowy palik o długości 150 cm. Jeżeli planowane jest prowadzenie "na głowę", to oczywiście można dać już paliki ostateczne.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Winorośl</strong> jest rośliną o silnej dominacji wierzchołkowej i podczas wzrostu młodych roślin ważne jest podwiązywanie pędów. Nie mogą się pokładać na ziemi, ponieważ niszczą się i nie chcą rosnąć na wysokość (przygięcie hamuje wzrost). Winorośli generalnie nie podlewa się. Rośliny podlewane, co prawda przyjmują się, ale „rozleniwiają” się. Zamiast penetrować korzeniami głębsze, zasobne w wodę warstwy ziemi rozbudowują system korzeni podpowierzchniowych. Te z kolei stają się wrażliwe na mróz i suszę. Dlatego niektórzy winiarze godzą się na większy odsetek nieprzyjętych roślin i wolą dosadzić niż mieć płytko ukorzenioną plantację. Oczywiście jeśli jest duża susza trzeba podlać młode rośliny, ale w przyszłości w owocującej winnicy nawadnianie może spowodować zwiększenie zawartości wody w winogronach, a przez to spadek jakości wina.</p> <p class="contentpaneopen">Pierwszy rok prowadzenia roślin przeznaczony jest na wzmocnienie i rozbudowę krzewów. Niezależnie od sposobu prowadzenia plantacji w przyszłości winogrona powinno prowadzić się na dwa pędy. Unikać należy rozdrobnienia i wielu drobnych gałązek. Na początku wegetacji przy długości 10-15 centymetrów najprościej jest je wyłamać u nasady. W miarę wzrostu pędy należy podwiązywać do palików. W pierwszym roku można nie przejmować się pędami syleptycznymi i nie trzeba ich wyłamywać.</p> <p class="contentpaneopen">Do piątego roku prowadzenia winnicy powinno się utrzymywać na winnicy czarny ugór. Do tego czasu winorośl rozwija swój system korzeniowy i nie powinny z nią konkurować korzenie traw. W szóstym roku korzystne jest zatrawienie, co drugiego rzędu trawami o płytkim systemie korzeniowym. Na starszych winnicach można zatrawić całkowicie. Winnica jest formą ekosystemu i rośliny okrywowe spełniają w nim różne funkcje. Zatrawiona winnica lepiej rośnie jest mniej podatna na choroby grzybowe.</p> <p class="contentpaneopen">W drugiej połowie sierpnia należy uszczykiwać wierzchołki pędów. Hamuje to wzrost i ułatwia drewnienie. To tak zwane cięcie letnie jest często mylone z zimowym i wielu naszych winiarzy tnie za wcześnie i za krótko. Do sierpnia winorośl zwykle zdoła wykształcić 8 do 10 liści i nie wolno wtedy obcinać rośliny do 2-3 liści. Wiadomo, że nie wszystko zdrewnieje przed mrozami, ale nas interesują pąki najbliższe ziemi, ponieważ  z nich w kolejnym roku rozpoczyna się formowanie krzewów.</p> <p class="contentpaneopen">Współcześnie uważa się, że formowanie można rozpocząć już w drugim roku po posadzeniu.  W drugim roku wiązki przewodzące są zdecydowanie grubsze niż  w trzecim i krzew lepiej się rozrasta. Warunkiem rozpoczęcia formowania jest uzyskanie łozy wystarczająco grubej na stworzenie z niej pnia.  W miejscu cięcia jej grubość powinna wynosić minimum 6-8 mm. Jeżeli roślinie nie udało się uzyskać takiej grubości, to lepiej formowanie przełożyć na następny rok. A w tym roku pozostawić znowu dwie najsilniejsze łozy.</p> <p class="contentpaneopen">Propaguję system uprawy winorośli w kategoriach jakościowych. Jest to zmodyfikowany jednoramienny <strong>system Guyot</strong>.  Formuje się w nim krótki pień - 50 cm. Oczywiście warunkowane jest to wysokością pąków. Na pniu pozostawia się jedynie dwa najwyższe pąki. Pozostałe niższe niszczy się. Z tych pąków rozwijają się w ciągu sezonu wegetacyjnego dwie łozy. Należy je pionizować, żeby jak najlepiej się rozwinęły. Oczywiście uszczykiwanie - w sierpniu. Dodatkowo wtedy rośliny można nawieźć potasem przyspieszającym drewnienie. W tym systemie pierwszy drut znajduje się na wysokości 65 do 70 cm nad ziemią, kolejny 25 cm wyżej i dwa kolejne co 30 cm. Wysokość części nadziemnej słupków wynosi 150 cm. W sumie daje to około 1 metra kwadratowego liści na kilogram produkowanych owoców. Ale w drugim roku jedynie pionizuje się obydwie łozy. W połowie kwietnia trzeciego roku krzewy podlewa się 15% roztworem saletry wapniowej rozpuszczalnej  w ilości około 50 gram na jedną roślinę. Takie przygotowanie rośliny do wegetacji na wiosnę pomaga jej w trudnym okresie jednoczesnego rozwoju łozy i kwitnienia. W tym okresie rozpoczyna się również podwiązywanie ubiegłorocznej łozy do pierwszego drutu. Łozę podgina się łagodnie do drutu od dołu. W związku z tym, że w tym systemie odstępy pomiędzy roślinami są maksymalnie 80 centymetrów, to na łozie zostawia się do 8 pąków. Jeżeli dowiązywanie powiodło się drugą łozę wycina się na gładko bez pozostawiania sęczka. Jeżeli dowiązywana łoza pęknie, zawsze jest druga zapasowa. Taka forma zapewnia zdecydowanie bardziej równomierne dojrzewanie winogron niż metoda klasyczna z zaginanymi do dołu łozami.</p> <p class="contentpaneopen">Z kolei nie pozostawianie zastępczych dwupączkowych czopów redukuje owocowanie. Na jednej łozie powinno zostać jedynie jedno grono. Przy ośmiu łozach i tak daje to kilogram plonu z jednego krzaka. Większe przeciążanie owocowaniem powoduje znaczący spadek jakości wina. W kolejnym roku pozostawia się dwie najbliższe pnia łozy, pozostałe odcina się i cykl formowania powtarza się. Oczywiście w trakcie wegetacji konieczne są tak zwane prace zielone. Czyli wyłamywanie pędów syleptycznych, odlistnianie owoców, likwidacja pędów bezpłodnych, czy uszczykiwanie wierzchołków w sierpniu.</p> <p class="contentpaneopen">Ten system jest prosty, łatwy do nauczenia. Oczywiście jest bardziej pracochłonny od systemów wielkotowarowych, zmechanizowanych. Osoby zainteresowane zwiększeniem wydajności na pewno znajdą w literaturze wiele informacji na ten temat.</p> <p>&nbsp;</p> <table border="0" width="90" height="33"><tbody><tr><td class="contentpaneopen"><font face="verdana,geneva"><br /></font></td> <td class="contentpaneopen16"><font face="verdana,geneva"><strong><em>Marek Senator</em></strong></font></td></tr></tbody></table> <p class="contentpaneopen">W polskich warunkach klimatycznych kupowanie <strong>sadzonek winorośli</strong> krótszych niż standardowe 35 centymetrów nie ma sensu. I nie chodzi o przyjęcie się roślin. Te krótsze przyjmą się również. Ale winogrodnik cieszył się nimi będzie jedynie do pierwszych większych mrozów czy do większej suszy.</p> <p class="contentpaneopen">Sadzonkę kupioną z pewnego źródła np.: z firmy E-sadzonka, czy  z profesjonalnej hodowli sadzonek w Mełkinii można sadzić w terminie wiosennym, czyli w kwietniu lub jesienią, czyli w listopadzie. Sadzonki kopane należy przed posadzeniem przyciąć na 2-3 pąki i posadzić w ten sposób, żeby cała sadzonka zagłębiona była w ziemi. Nad ziemią ma wystawać jedynie 2 do 3 centymetrów. A nad końcówką usypać należy niewielki kopczyk ziemi. Celem tego postępowania jest umieszczenie korzeni jak najgłębiej w celu ochrony przed przemarzaniem. Wszystkie korzenie oprócz tych na stopce z sadzonki należy usunąć. Sadzonki z doniczek mogą być wysadzane w dowolnym czasie. Należy jednak unikać słońca i sadzić je w dni pochmurne. Pod sadzonkę należy przygotować dołki minimum 50 cm głębokości. Do takiego sadzenia, oczywiście, należy wcześniej wykonać odpowiednio głęboką orkę.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Przy uprawie winorośli</strong> w kategoriach jakościowych rozstaw pomiędzy krzewami powinien wynosić od 60 do 80 centymetrów. Odstępy pomiędzy rzędami zależą od sposobu uprawy  i posiadanego sprzętu - mogą mieć od 1 do 3 metrów.  Sadzonkę przed posadzeniem można, zgodnie z tradycją winiarską, zaprawić mieszaniną gliny i krowieńca w stosunku 2 do 1. Tę mieszankę doprowadza się wodą do gęstości śmietany i zanurza w niej korzenie sadzonek. Glina trzyma wilgoć, a nawóz zapewnia składniki na start. Zalecane wsypywanie na dno dołka obornika i przysypywanie go ziemią nie zdaje rezultatu. W końcu korzenie przerastają przez ochronną warstwę i gniją w kontakcie z nawozem. Lepszym rozwiązaniem jest równomierne rozprowadzenie obornika na całej powierzchni winnicy.</p> <p class="contentpaneopen">Sadzonkę umieszcza się na dnie dołka. Najlepiej na wierzchniej, bogatszej w próchnicę warstwie ziemi. Zasypuje się połowę głębokości dołka ziemią i wlewa do dołka pół wiadra wody. Z jednej strony chodzi o nie przesuszanie sadzonki, a z drugiej o dokładne oblepienie korzeni ziemią. Zdecydowanie zwiększa to ilość przyjęć. Następnie zasypuje się dołek do końca i nad sadzonką usypuje się kilkucentymetrowy kopczyk ziemi. Do każdej sadzonki należy wkopać tymczasowy palik o długości 150 cm. Jeżeli planowane jest prowadzenie "na głowę", to oczywiście można dać już paliki ostateczne.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Winorośl</strong> jest rośliną o silnej dominacji wierzchołkowej i podczas wzrostu młodych roślin ważne jest podwiązywanie pędów. Nie mogą się pokładać na ziemi, ponieważ niszczą się i nie chcą rosnąć na wysokość (przygięcie hamuje wzrost). Winorośli generalnie nie podlewa się. Rośliny podlewane, co prawda przyjmują się, ale „rozleniwiają” się. Zamiast penetrować korzeniami głębsze, zasobne w wodę warstwy ziemi rozbudowują system korzeni podpowierzchniowych. Te z kolei stają się wrażliwe na mróz i suszę. Dlatego niektórzy winiarze godzą się na większy odsetek nieprzyjętych roślin i wolą dosadzić niż mieć płytko ukorzenioną plantację. Oczywiście jeśli jest duża susza trzeba podlać młode rośliny, ale w przyszłości w owocującej winnicy nawadnianie może spowodować zwiększenie zawartości wody w winogronach, a przez to spadek jakości wina.</p> <p class="contentpaneopen">Pierwszy rok prowadzenia roślin przeznaczony jest na wzmocnienie i rozbudowę krzewów. Niezależnie od sposobu prowadzenia plantacji w przyszłości winogrona powinno prowadzić się na dwa pędy. Unikać należy rozdrobnienia i wielu drobnych gałązek. Na początku wegetacji przy długości 10-15 centymetrów najprościej jest je wyłamać u nasady. W miarę wzrostu pędy należy podwiązywać do palików. W pierwszym roku można nie przejmować się pędami syleptycznymi i nie trzeba ich wyłamywać.</p> <p class="contentpaneopen">Do piątego roku prowadzenia winnicy powinno się utrzymywać na winnicy czarny ugór. Do tego czasu winorośl rozwija swój system korzeniowy i nie powinny z nią konkurować korzenie traw. W szóstym roku korzystne jest zatrawienie, co drugiego rzędu trawami o płytkim systemie korzeniowym. Na starszych winnicach można zatrawić całkowicie. Winnica jest formą ekosystemu i rośliny okrywowe spełniają w nim różne funkcje. Zatrawiona winnica lepiej rośnie jest mniej podatna na choroby grzybowe.</p> <p class="contentpaneopen">W drugiej połowie sierpnia należy uszczykiwać wierzchołki pędów. Hamuje to wzrost i ułatwia drewnienie. To tak zwane cięcie letnie jest często mylone z zimowym i wielu naszych winiarzy tnie za wcześnie i za krótko. Do sierpnia winorośl zwykle zdoła wykształcić 8 do 10 liści i nie wolno wtedy obcinać rośliny do 2-3 liści. Wiadomo, że nie wszystko zdrewnieje przed mrozami, ale nas interesują pąki najbliższe ziemi, ponieważ  z nich w kolejnym roku rozpoczyna się formowanie krzewów.</p> <p class="contentpaneopen">Współcześnie uważa się, że formowanie można rozpocząć już w drugim roku po posadzeniu.  W drugim roku wiązki przewodzące są zdecydowanie grubsze niż  w trzecim i krzew lepiej się rozrasta. Warunkiem rozpoczęcia formowania jest uzyskanie łozy wystarczająco grubej na stworzenie z niej pnia.  W miejscu cięcia jej grubość powinna wynosić minimum 6-8 mm. Jeżeli roślinie nie udało się uzyskać takiej grubości, to lepiej formowanie przełożyć na następny rok. A w tym roku pozostawić znowu dwie najsilniejsze łozy.</p> <p class="contentpaneopen">Propaguję system uprawy winorośli w kategoriach jakościowych. Jest to zmodyfikowany jednoramienny <strong>system Guyot</strong>.  Formuje się w nim krótki pień - 50 cm. Oczywiście warunkowane jest to wysokością pąków. Na pniu pozostawia się jedynie dwa najwyższe pąki. Pozostałe niższe niszczy się. Z tych pąków rozwijają się w ciągu sezonu wegetacyjnego dwie łozy. Należy je pionizować, żeby jak najlepiej się rozwinęły. Oczywiście uszczykiwanie - w sierpniu. Dodatkowo wtedy rośliny można nawieźć potasem przyspieszającym drewnienie. W tym systemie pierwszy drut znajduje się na wysokości 65 do 70 cm nad ziemią, kolejny 25 cm wyżej i dwa kolejne co 30 cm. Wysokość części nadziemnej słupków wynosi 150 cm. W sumie daje to około 1 metra kwadratowego liści na kilogram produkowanych owoców. Ale w drugim roku jedynie pionizuje się obydwie łozy. W połowie kwietnia trzeciego roku krzewy podlewa się 15% roztworem saletry wapniowej rozpuszczalnej  w ilości około 50 gram na jedną roślinę. Takie przygotowanie rośliny do wegetacji na wiosnę pomaga jej w trudnym okresie jednoczesnego rozwoju łozy i kwitnienia. W tym okresie rozpoczyna się również podwiązywanie ubiegłorocznej łozy do pierwszego drutu. Łozę podgina się łagodnie do drutu od dołu. W związku z tym, że w tym systemie odstępy pomiędzy roślinami są maksymalnie 80 centymetrów, to na łozie zostawia się do 8 pąków. Jeżeli dowiązywanie powiodło się drugą łozę wycina się na gładko bez pozostawiania sęczka. Jeżeli dowiązywana łoza pęknie, zawsze jest druga zapasowa. Taka forma zapewnia zdecydowanie bardziej równomierne dojrzewanie winogron niż metoda klasyczna z zaginanymi do dołu łozami.</p> <p class="contentpaneopen">Z kolei nie pozostawianie zastępczych dwupączkowych czopów redukuje owocowanie. Na jednej łozie powinno zostać jedynie jedno grono. Przy ośmiu łozach i tak daje to kilogram plonu z jednego krzaka. Większe przeciążanie owocowaniem powoduje znaczący spadek jakości wina. W kolejnym roku pozostawia się dwie najbliższe pnia łozy, pozostałe odcina się i cykl formowania powtarza się. Oczywiście w trakcie wegetacji konieczne są tak zwane prace zielone. Czyli wyłamywanie pędów syleptycznych, odlistnianie owoców, likwidacja pędów bezpłodnych, czy uszczykiwanie wierzchołków w sierpniu.</p> <p class="contentpaneopen">Ten system jest prosty, łatwy do nauczenia. Oczywiście jest bardziej pracochłonny od systemów wielkotowarowych, zmechanizowanych. Osoby zainteresowane zwiększeniem wydajności na pewno znajdą w literaturze wiele informacji na ten temat.</p> <p>&nbsp;</p> <table border="0" width="90" height="33"><tbody><tr><td class="contentpaneopen"><font face="verdana,geneva"><br /></font></td> <td class="contentpaneopen16"><font face="verdana,geneva"><strong><em>Marek Senator</em></strong></font></td></tr></tbody></table> Jak uzyskać dobre plony z rzepaku 2010-03-09T09:17:02Z 2010-03-09T09:17:02Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1862-jak-uzyska-dobre-plony-z-rzepaku.html <p class="contentpaneopen"><strong>Rzepak</strong> to roślina, która bardzo silnie reaguje obniżką plonu na wszelkie zaniedbania uprawowe. Decydujący wpływ na plon mają właściwy i terminowy siew, wiosenna i jesienna pielęgnacja, no i oczywiście przebieg pogody w okresie wegetacji. Na wojewódzki Dzień Pola w roku 2005 wytypowano  wieś Dąbrówka Wlkp., a do uprawy rzepaku zgłosiło się dwóch młodych rolników, których cechuje duża dokładność, precyzja i zaangażowanie oraz pewne doświadczenie w uprawie tego gatunku. Na dwóch polach o powierzchni 4 ha każde zasiano rzepak. Na polu u pana </p><p class="contentpaneopen">Tadeusza Lemańskiego odmianę Californium - prowadzono trzy warianty ochrony. Pan Wojciech Kociołek zasiał 8 odmian (Vectra F1, Titan F1, Livius, Kronos F1, Herkules F1, Baldur F1, Dante, Elektra) i na całej powierzchni prowadzono jedną technologię uprawy.</p> <p class="contentpaneopen">Dla porównania przedstawię poniżej jak wyglądała technologia na obu polach.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>pole Tadeusza Lemańskiego</strong></p> <p class="contentpaneopen">Data siewu: 25.08.2004 r. - Ilość wysiewu - 2,5 kg/ha<br /><span style="text-decoration: underline">Nawożenie<br /></span><em>Jesień</em><br />- Organiczne: obornik 30t/ha<br />- Mineralne przedsiewnie:<br /> Agrofoska 350 kg/ha + saletra amonowa 50kg/ha (N - 17 kg/ha, K - 112 kg/ha, Ca - 42 kg/ha)<br />- Dokarmianie dolistne: 15.10.2004 r.  ADOB Mo  0,5 l/ha + Solubor 1,5 kg/ha <br /><em>Wiosna</em><br />- Nawożenia azotowe:<br /> I dawka - 102 kg/ha (saletra amonowa)<br /> II dawka - 77 kg/ha (Salmag S + Salmag B)<br />- Dokarmianie dolistne: Basfoliar 36 Extra 5 l/ha + Solubor 1,25l\ha + siarczan magnezu<br />Nawozy azotowe firmy ZAK Kędzierzyn</p> <p class="contentpaneopen"><span style="text-decoration: underline">Ochrona</span><br /><strong>I wariant - 2,0 ha<br /></strong><em>Jesień</em><br />- Chwasty: 1,0 ha - Nimbus 2,5 l/ha (zaraz po siewie),  1,0 ha - Butisan Star 2,5 l/ha (6 dni po siewie)<br />- Choroby i szkodniki: Caramba 0,6 l/ha<br /> + Alphatop 0,12 l/ha.<br /><em>Wiosna</em><br />- Oprysk na chowacze: Fastac 0,1 l /ha ,<br />- Oprysk na słodyszka: Nurelle 0,6 l/ha<br /> + siarczan magnezu,<br />- Oprysk na choroby: Caramba 1,0 l/ha,<br />- Oprysk na choroby i szkodniki łuszczynowe:<br /> Konker 1,5 l /ha + Fastac 0,1 l/ha  (opadanie pierwszych płatków)</p> <p class="contentpaneopen"><strong>II wariant – 1,3 ha<br /></strong><em>Jesień</em><br />- Chwasty: Colzor Trio 3,0 l/ha (zaraz po siewie)<br />- Choroby i szkodniki: Orius 0,6 l/ha<br /> + Alphatop 0,12 l/ha <br /><em>Wiosna</em><br />- Oprysk na chowacze: Fastac 0,1 l/ha,<br />- Oprysk na słodyszka: Nurelle 0,6 l/ha<br /> + siarczan magnezu 5% roztwór,<br />- Oprysk na choroby i szkodniki łuszczynowe:<br /> Amistar 0,8 l/ha + Karate Zenon 0,15 l/ha<br /> (początek kwitnienia)</p> <p class="contentpaneopen"><strong>III wariant – 0,8 ha</strong><br /><em>Jesień</em><br />- Chwasty: Nimbus 2,5 l/ha (zaraz po siewie)<br />- Choroby i szkodniki: Alert 0,6/ha<br /> + Alphatop 0,12 l/ha,<br /><em>Wiosna</em><br />- Oprysk na chowacze: Fastac 0,1 l/ha,<br />- Oprysk na słodyszka:  Nurelle 0,6 l/ha + siarczan magnezu,<br />- Oprysk na choroby i szkodniki łuszczynowe:<br /> Alert 1,2 l/ha + Karate Zenon 0,15 l/ha  (opadanie pierwszych płatków)<br />Plon I i II wariantu  - 37,0 dt/ha<br />Plon III wariantu - 35,0 dt/ha</p> <p class="contentpaneopen"><strong>pole Wojciecha Kociołka</strong></p> <p class="contentpaneopen">Data siewu: 23.08.2004r. Ilość wysiewu - 3,5 kg/ha<br /><strong>Nawożenie</strong><br /><em>Jesień</em><br />- Organiczne: obornik 15 t/ha<br /> gnojowica 12 tys. l/ha<br />- Mineralne:  Amofoska - 300 kg/ha <br /> (N - 12 kg/ha, P - 48 kg/ha, K - 54 kg/ha)<br />- Dokarmianie dolistne: Solubor - 1 kg/ha<br /><em>Wiosna</em><br />- Nawożenie azotowe: I dawka - 68 kg/ha<br /> II dawka - 70 kg/ha<br /><strong>Ochrona</strong><br /><em>Jesień</em><br />- Zwalczanie samosiewów zbóż: Fusilade 0,5 l/ha<br />- Zwalczanie chorób: Orius 0,5 l/ha<br />- Zwalczanie szkodników:  Alphatop 0,12 l/ha<br /> + Decis 0,1l/ha<br /><em>Wiosna</em><br />- Zwalczanie chwastów: Lontrel 0,3l/ha<br /> + Kerb  1,0kg/ha<br />- Oprysk na chowacze: Alphatop 0,12 l/ha<br />- Oprysk na słodyszka: Fastac 0,1 l/ha</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Plony przedstawiają się następująco;<br /></strong></p> <p><span class="contentpaneopen">Vectra F1 - 32 dt/ha,<br />Titan  F1 - 30 dt/ha<br />Livius - 25 dt/ha, <br />Kronos F1 - 29 dt/ha,<br />Herkules F1 - 34 dt/ha, <br />Baldur F1 – 37 dt/ha,<br />Dante - 32 dt/ha, <br />Elektra F1 - 29 dt/ha<br /><strong>średnia z 8 odmian - 31,0 dt/ha</strong></span></p> <p align="justify"><br /><span class="contentpaneopen">Na obniżkę plonu wpłynęły przymrozki w kwietniu i inwazja myszy, które zniszczyły w pewnym stopniu rośliny rzepaku. w okresie zimy. Przyczyną obniżki plonów na plantacji z kolekcją  8 odmian było z pewnością niższe nawożenie azotowe oraz nie wykonany zabieg na choroby i szkodniki łuszczynowe po opadnięciu pierwszych płatków.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Wszystkim rolnikom, którzy zasiali w roku bieżącym  rzepak radzę przeanalizować przedstawione technologie i wybrać najbardziej odpowiedni wariant uprawy. Życzę dobrego przebiegu pogody i wysokich plonów rzepaku w roku przyszłym.</span></p><p align="justify">&nbsp;</p><font face="verdana,geneva"><strong><em>Krystyna Obst<br /> PZDR Świebodzin</em></strong></font> <p class="contentpaneopen"><strong>Rzepak</strong> to roślina, która bardzo silnie reaguje obniżką plonu na wszelkie zaniedbania uprawowe. Decydujący wpływ na plon mają właściwy i terminowy siew, wiosenna i jesienna pielęgnacja, no i oczywiście przebieg pogody w okresie wegetacji. Na wojewódzki Dzień Pola w roku 2005 wytypowano  wieś Dąbrówka Wlkp., a do uprawy rzepaku zgłosiło się dwóch młodych rolników, których cechuje duża dokładność, precyzja i zaangażowanie oraz pewne doświadczenie w uprawie tego gatunku. Na dwóch polach o powierzchni 4 ha każde zasiano rzepak. Na polu u pana </p><p class="contentpaneopen">Tadeusza Lemańskiego odmianę Californium - prowadzono trzy warianty ochrony. Pan Wojciech Kociołek zasiał 8 odmian (Vectra F1, Titan F1, Livius, Kronos F1, Herkules F1, Baldur F1, Dante, Elektra) i na całej powierzchni prowadzono jedną technologię uprawy.</p> <p class="contentpaneopen">Dla porównania przedstawię poniżej jak wyglądała technologia na obu polach.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>pole Tadeusza Lemańskiego</strong></p> <p class="contentpaneopen">Data siewu: 25.08.2004 r. - Ilość wysiewu - 2,5 kg/ha<br /><span style="text-decoration: underline">Nawożenie<br /></span><em>Jesień</em><br />- Organiczne: obornik 30t/ha<br />- Mineralne przedsiewnie:<br /> Agrofoska 350 kg/ha + saletra amonowa 50kg/ha (N - 17 kg/ha, K - 112 kg/ha, Ca - 42 kg/ha)<br />- Dokarmianie dolistne: 15.10.2004 r.  ADOB Mo  0,5 l/ha + Solubor 1,5 kg/ha <br /><em>Wiosna</em><br />- Nawożenia azotowe:<br /> I dawka - 102 kg/ha (saletra amonowa)<br /> II dawka - 77 kg/ha (Salmag S + Salmag B)<br />- Dokarmianie dolistne: Basfoliar 36 Extra 5 l/ha + Solubor 1,25l\ha + siarczan magnezu<br />Nawozy azotowe firmy ZAK Kędzierzyn</p> <p class="contentpaneopen"><span style="text-decoration: underline">Ochrona</span><br /><strong>I wariant - 2,0 ha<br /></strong><em>Jesień</em><br />- Chwasty: 1,0 ha - Nimbus 2,5 l/ha (zaraz po siewie),  1,0 ha - Butisan Star 2,5 l/ha (6 dni po siewie)<br />- Choroby i szkodniki: Caramba 0,6 l/ha<br /> + Alphatop 0,12 l/ha.<br /><em>Wiosna</em><br />- Oprysk na chowacze: Fastac 0,1 l /ha ,<br />- Oprysk na słodyszka: Nurelle 0,6 l/ha<br /> + siarczan magnezu,<br />- Oprysk na choroby: Caramba 1,0 l/ha,<br />- Oprysk na choroby i szkodniki łuszczynowe:<br /> Konker 1,5 l /ha + Fastac 0,1 l/ha  (opadanie pierwszych płatków)</p> <p class="contentpaneopen"><strong>II wariant – 1,3 ha<br /></strong><em>Jesień</em><br />- Chwasty: Colzor Trio 3,0 l/ha (zaraz po siewie)<br />- Choroby i szkodniki: Orius 0,6 l/ha<br /> + Alphatop 0,12 l/ha <br /><em>Wiosna</em><br />- Oprysk na chowacze: Fastac 0,1 l/ha,<br />- Oprysk na słodyszka: Nurelle 0,6 l/ha<br /> + siarczan magnezu 5% roztwór,<br />- Oprysk na choroby i szkodniki łuszczynowe:<br /> Amistar 0,8 l/ha + Karate Zenon 0,15 l/ha<br /> (początek kwitnienia)</p> <p class="contentpaneopen"><strong>III wariant – 0,8 ha</strong><br /><em>Jesień</em><br />- Chwasty: Nimbus 2,5 l/ha (zaraz po siewie)<br />- Choroby i szkodniki: Alert 0,6/ha<br /> + Alphatop 0,12 l/ha,<br /><em>Wiosna</em><br />- Oprysk na chowacze: Fastac 0,1 l/ha,<br />- Oprysk na słodyszka:  Nurelle 0,6 l/ha + siarczan magnezu,<br />- Oprysk na choroby i szkodniki łuszczynowe:<br /> Alert 1,2 l/ha + Karate Zenon 0,15 l/ha  (opadanie pierwszych płatków)<br />Plon I i II wariantu  - 37,0 dt/ha<br />Plon III wariantu - 35,0 dt/ha</p> <p class="contentpaneopen"><strong>pole Wojciecha Kociołka</strong></p> <p class="contentpaneopen">Data siewu: 23.08.2004r. Ilość wysiewu - 3,5 kg/ha<br /><strong>Nawożenie</strong><br /><em>Jesień</em><br />- Organiczne: obornik 15 t/ha<br /> gnojowica 12 tys. l/ha<br />- Mineralne:  Amofoska - 300 kg/ha <br /> (N - 12 kg/ha, P - 48 kg/ha, K - 54 kg/ha)<br />- Dokarmianie dolistne: Solubor - 1 kg/ha<br /><em>Wiosna</em><br />- Nawożenie azotowe: I dawka - 68 kg/ha<br /> II dawka - 70 kg/ha<br /><strong>Ochrona</strong><br /><em>Jesień</em><br />- Zwalczanie samosiewów zbóż: Fusilade 0,5 l/ha<br />- Zwalczanie chorób: Orius 0,5 l/ha<br />- Zwalczanie szkodników:  Alphatop 0,12 l/ha<br /> + Decis 0,1l/ha<br /><em>Wiosna</em><br />- Zwalczanie chwastów: Lontrel 0,3l/ha<br /> + Kerb  1,0kg/ha<br />- Oprysk na chowacze: Alphatop 0,12 l/ha<br />- Oprysk na słodyszka: Fastac 0,1 l/ha</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Plony przedstawiają się następująco;<br /></strong></p> <p><span class="contentpaneopen">Vectra F1 - 32 dt/ha,<br />Titan  F1 - 30 dt/ha<br />Livius - 25 dt/ha, <br />Kronos F1 - 29 dt/ha,<br />Herkules F1 - 34 dt/ha, <br />Baldur F1 – 37 dt/ha,<br />Dante - 32 dt/ha, <br />Elektra F1 - 29 dt/ha<br /><strong>średnia z 8 odmian - 31,0 dt/ha</strong></span></p> <p align="justify"><br /><span class="contentpaneopen">Na obniżkę plonu wpłynęły przymrozki w kwietniu i inwazja myszy, które zniszczyły w pewnym stopniu rośliny rzepaku. w okresie zimy. Przyczyną obniżki plonów na plantacji z kolekcją  8 odmian było z pewnością niższe nawożenie azotowe oraz nie wykonany zabieg na choroby i szkodniki łuszczynowe po opadnięciu pierwszych płatków.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Wszystkim rolnikom, którzy zasiali w roku bieżącym  rzepak radzę przeanalizować przedstawione technologie i wybrać najbardziej odpowiedni wariant uprawy. Życzę dobrego przebiegu pogody i wysokich plonów rzepaku w roku przyszłym.</span></p><p align="justify">&nbsp;</p><font face="verdana,geneva"><strong><em>Krystyna Obst<br /> PZDR Świebodzin</em></strong></font> Uprawa rzepaku 2010-03-09T09:15:24Z 2010-03-09T09:15:24Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1861-uprawa-rzepaku.html <p class="contentpaneopen"><strong>Rzepak</strong> jest bardzo wymagającą rośliną uprawną. Reaguje ujemnie na każdy popełniony błąd agrotechniczny. Już w okresie jesiennym plantacjom rzepaku zagrażają liczne szkodniki i choroby. Do najgroźniejszych można zaliczyć: pchełkę rzepakową, chowacza galasówka, gnatarza rzepakowca, suchą zgniliznę kapustnych. Szkodniki i choroby występujące w okresie jesieni mogą spowodować znaczne szkody, szczególnie jeżeli jesień jest długa i ciepła oraz zmniejszają odporność rzepaku na mrozy.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Pchełka rzepakowa</strong> - owad ten może powodować znaczne szkody. Szczególnie niebezpieczne jest jesienne żerowanie larw w wierzchołkowej części rośliny, gdyż powoduje uszkodzenia stożka wzrostu i osłabienie roślin, zmniejszając ich odporność na mrozy, a przy żerowaniu 2-3 larw na 1 roślinie rzepak często ginie. Szkody są szczególnie wyraźne po zimie łagodnej. W mroźne zimy rzepak uszkodzony przez pchełki ginie, giną również larwy pchełki co w znaczny sposób ogranicza ich występowanie w latach następnych. Najlepszym zabezpieczeniem plantacji przed żerowaniem pchełek jest zaprawianie nasion rzepaku zaprawami mającymi działanie owadobójcze.  W przypadku masowego pojawu pchełek należy wykonać oprysk insektycydem.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Chowacz galasówek</strong> - chrząszcz ten wykazuje dwa główne rytmy aktywności biologicznej. Jesienny - u chrząszczy późno wylęgłych - wówczas zimują larwy i wiosenny -  u chrząszczy wylęgłych późną wiosną, które zimowały jako osobniki dorosłe, fizjologicznie niedojrzałe. Największe szkody wyrządzają larwy. Samica składa jaja do tkanki szyjki korzeniowej, a wylęgła larwa wyżera w niej komorę. Tkanka rośliny podrażniona wydzielinami samicy rozrasta się i tworzy półkoliste wyrośla, tzw. galasy. Często wyrośla spowodowane obecnością kilku jaj w szyjce korzeniowej zlewają się razem i tworzą duże guzy. Powoduje to osłabienie wzrostu rośliny i zmniejsza jej mrozoodporność. Zwalczanie polega na zaprawianiu nasion i ewentualnym oprysku przy masowym pojawie szkodnika.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Gnatarz rzepakowiec</strong> - szkody wyrządzają larwy tej błonkówki. Samica składa jaja rozsuwając skórkę liścia wzdłuż brzegów. Po 12 dniach wylęgają się larwy. Żerują początkowo na dolnej stronie liści, najczęściej na najniżej położonych. Larwy są żarłoczne i wygryzają w liściach najpierw małe dziurki, a następnie zjadają całą blaszkę liściową, pozostawiając jedynie grubsze nerwy. Przy licznym pojawie, w ciągu kilku dni niszczą całe pole powodując gołożery. Zwalczanie polega na opryskiwaniu plantacji insektycydami, gdy larwy są jeszcze młode. Należy zwrócić uwagę, że młode larwy są mało widoczne, toteż trudno zauważyć objawy ich żerowania. Długa i ciepła jesień przedłuża okres ich żerowania i zwiększa wyrządzane szkody. W ostatnich latach można było obserwować większe nasilenie występowania szkodnika.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Sucha zgnilizna kapustnych</strong> - choroba ta coraz częściej występuje na plantacjach rzepaku. Charakterystyczne objawy to: wystąpienie jasnobrunatnych plam z obwódką na liściach i liścieniach, podłużnych (do kilku cm) często obejmujących cały obwód plam na łodygach oraz nekrozy szyjki korzeniowej, która przechodzi w bardziej lub mniej głębokie uszkodzenia korzenia głównego. Zwalczanie choroby polega na stosowaniu właściwego zmianowania, wysiewie nasion kwalifikowanych, zwalczaniu szkodników powodujących ranienie roślin oraz chemicznej ochronie poprzez opryskiwanie roślin w momencie wystąpienia pierwszych objawów choroby.</p> <p class="contentpaneopen">W okresie jesieni coraz częściej stosowanymi na plantacjach rzepaku są opryski fungicydami Caramba 60 SL lub Horizon 250 EW, które poza działaniem grzybobójczym wpływają na rozwój rzepaku. Opryskane rośliny wytwarzają większy system korzeniowy a szyjka korzeniowa jest blisko ziemi. Zwiększa to odporność roślin rzepaku na niskie temperatury. Zastosowanie tych preparatów jest szczególnie korzystne na plantacjach wybujałych.</p> <p class="contentpaneopen">Okres wiosenny jest bardzo ważny w uprawie rzepaku. Wykonane  w tym czasie zabiegi pielęgnacyjne, nawożenie i ochrona przed szkodnikami mają decydujący wpływ na plonowanie, a tym samym na ekonomiczny efekt uprawy tej rośliny. Po okresie zimowym należy ocenić stan przezimowania plantacji. Jest to konieczne do podjęcia decyzji  o ewentualnej likwidacji plantacji oraz do określenia wysokości nawożenia azotowego i dalszych zabiegów pielęgnacyjnych. Stan plantacji uważa się za dobry, jeżeli na 1 m2 znajduje się 50 i więcej zdrowych roślin rzepaku. Nieco gorszy stan plantacji to 40 roślin/m2 (z takiej plantacji możliwe jest jednak uzyskanie dobrego plonu). Plantacje, na których pozostało 25 - 35 roślin/m2 można pozostawić, o ile rośliny rozmieszczone są równomiernie i dobrze są rozrośnięte.</p> <p class="contentpaneopen">Z takich plantacji zazwyczaj osiąga się niższe plony. Pola, na których pozostało poniżej 20 roślin/m2 oraz występują łysiny pozbawione zdrowych roślin należy zlikwidować, gdyż nie gwarantują uzyskania opłacalnego plonu. Na plantacjach uszkodzonych przez mróz dobre efekty daje bronowanie. Zabieg ten spulchnia glebę, usuwa uszkodzone rośliny i części roślin, a przeprowadzony przy optymalnej wilgotności niszczy większą część chwastów. Plantacje zdrowe, nie uszkodzone przez mróz nie wymagają bronowania.</p> <p class="contentpaneopen">Jednym z najważniejszych zabiegów wykonywanych wiosną, a mającym ogromny wpływ na wysokość plonu jest <strong>nawożenie azotowe</strong>. Rzepak ozimy potrzebuje do uzyskania wysokiego plonu dużych ilości azotu. Wysokość pogłównej dawki azotu określamy na podstawie zakładanego plonu nasion, stanu plantacji po zimie, jakości stanowiska w zmianowaniu. Przeciętnie na plantacjach produkcyjnych stosuje się dawki od 120-200 kg N/ha. Wyższe dawki 160-200 kg N/ha stosujemy na plantacjach, które dobrze przezimowały, ale posiane były na słabszych stanowiskach po zbożach. Rzepak posiany na stanowiskach dobrych, np. po motylkowych drobnonasiennych, strączkowych zadowoli się dawką 140-160 kg N/ha. Na plantacjach znacznie przerzedzonych przez mrozy, ale rokujących uzyskanie dobrych plonów stosujemy dawki w wysokości 140-180 kg N/ha. Stosowanie dawek przekraczających 200 kg N/ha najczęściej jest ekonomicznie nieuzasadnione.</p> <p class="contentpaneopen">Tak wysokie dawki nawozów azotowych najlepiej jest podzielić na dwie części. Pierwszą część w wysokości 60-70% całkowitej dawki stosujemy w momencie ruszenia wegetacji, pozostałą część w okresie wytwarzania pąków, co występuje zazwyczaj po 10-14 dniach od zastosowania pierwszej dawki. W okresie ruszania wegetacji azot stosujemy w postaci saletry amonowej, a późniejszą dawkę w postaci saletry amonowej lub mocznika. Przy stosowaniu wysokich dawek azotu zaleca się dokarmianie dolistne mikroelementami. Zabieg ten można połączyć ze stosowaniem środków ochrony roślin zwalczających szkodniki rzepaku.</p> <p class="contentpaneopen">Rzepak w okresie wiosennym atakowany jest przez szkodniki i choroby, a straty w plonie na plantacjach, gdzie zaniechano ochrony chemicznej mogą dochodzić do 50 i więcej procent. Pierwszymi pojawiającymi się na plantacjach rzepaku szkodnikami są chowacz brukwiaczek i chowacz czterozębny, następnie pojawia się słodyszek rzepakowy. Najgroźniejszym z nich jest chowacz brukwiaczek. Pojawia się na plantacjach rzepaku najczęściej w marcu, gdy przez kilka dni utrzymuje się temperatura 6-9°C. Samica składa jaja w młode łodygi, a wylęgające się z nich larwy rozpoczynają w nich żerowanie, co wywołuje ich deformację. W łodygach powstają początkowo spękania, później puste komory. Łodygi ulegają staśmieniu lub nieregularnym nabrzmieniom, wyginają się zygzakowato. W rejonach częstego występowania szkodnika należy przeprowadzić zabiegi zapobiegawczo, gdy temperatura wzrośnie do około 9°C. Zalecane preparaty do zwalczania chowacza brukwiaczka to np. Alfamor 050 SC, Alfazot 050 EC, Alphaguard 10 EC, Ammo 250 EC, Cyperkil 25 EC, Decis 2,5 EC, Enolofos 500 EC, Fury 100 EC, Karate 025 EC, Nurelle D 550 EC i inne.</p> <p class="contentpaneopen">Kolejnym groźnym szkodnikiem rzepaku jest <strong>słodyszek rzepakowy</strong>. Jest to chrząszcz długości około 2,5 mm, czarny z granatowym lub zielonym połyskiem. Szkody powodują głównie chrząszcze uszkadzające pąki kwiatowe. Chrząszcze żerujące w okresie wczesnego rozwoju pąków powodują większe zniszczenia niż żerujące na wyrośniętych pąkach. Do zwalczania słodyszka rzepakowego stosujemy te same preparaty jak przy zwalczaniu chowacza brukwiaczka.</p> <p class="contentpaneopen">Wykonując zabiegi ochrony roślin na plantacjach rzepaku, należy przestrzegać określonych zasad, aby uniknąć zatrucia pszczół oblatujących plantacje. Należy ściśle przestrzegać wysokości zalecanych dawek środków ochrony roślin, stosować preparaty nieszkodliwe dla pszczół, wybierać środki o najkrótszym okresie prewencji dla pszczół oraz wykonywać zabiegi poza godzinami oblotów pszczół. Postępowanie takie umożliwia ochronę plantacji przed szkodnikami i zarazem chroni pszczoły zapylające rzepak.</p> <p class="contentpaneopen">Rzepak wykazuje tendencje do pękania łuszczyn i osypywania się nasion w okresie dojrzewania pod wpływem warunków atmosferycznych i pracy maszyn żniwnych. Wybór właściwej pory i sposobu zbioru oraz prawidłowe przygotowanie plantacji pozwala do minimum ograniczyć straty nasion. Rzepak w zależności od sposobu zbioru zbieramy w fazie dojrzałości technicznej lub pełnej.  W fazie dojrzałości technicznej łan rzepaku zmienia barwę z zielonej na żółtozieloną. Łuszczyny są jeszcze miękkie, nie pękają, po wygięciu ich w kształt litery V pękają szwy i ukazują się nasiona, ale nie wypadają. Nasiona są już wykształcone prawidłowo, zielone z brunatnymi przebarwieniami po bokach lub całe brunatne. Część nasion na niższych piętrach jest jeszcze zielona. Rozcierane lekko na dłoni nie rozpadają się na połowy. Wilgotność nasion w tej fazie jest poniżej 40%. Dojrzałość pełna charakteryzuje się brunatnoszarym kolorem łanu. Łuszczyny są twarde, nasiona są w pełni wykształcone, czarne z połyskiem. Wilgotność nasion w tej fazie jest zazwyczaj poniżej 20%.</p> <p class="contentpaneopen">Przed przystąpieniem do zbioru rzepaku, chcąc uniknąć nadmiernych strat nasion spowodowanych pękaniem łuszczyn, należy odpowiednio przygotować plantację. W zależności od stanu plantacji wykonujemy zabiegi przeciwko osypywaniu się nasion lub desykację.</p> <p class="contentpaneopen">Zabieg przeciwko osypywaniu się nasion rzepaku przy zbiorze jednoetapowym wykonujemy preparatem Nu Film 96 EC w dawce 0,7 l/ha lub Spodnam 555 SC w dawce 1,2 l/ha w okresie gdy większość łuszczyn ma kolor żółtozielony, a zginane w kształt litery V lekko pękają nie wyrzucając nasion. Przypada to najczęściej na 2-3 tygodnie przed zbiorem. W przypadku desykacji plantacji stosujemy preparat Spodnam 555 SC w dawce 0,6 l/ha, gdy łuszczyny są elastyczne, zginane w kształt litery V lekko pękają i wypadają z nich pojedyncze nasiona. Oprysk wykonujemy na 2-3 tygodnie przed zbiorem Przy zbiorze dwuetapowym stosujemy preparat Spodnam 555 SC w dawce 0,6 l/ha na 2-3 tygodnie przed zbiorem i następnie drugi oprysk do 24 godzin po zebraniu na pokosy w dawce 0,75 l/ha.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Desykację plantacji</strong> wykonujemy w przypadku nadmiernego zachwaszczenia plantacji, mogącego utrudnić zbiór i spowodować zwiększone straty nasion. Desykację wykonujemy preparatami: Basta 150 SL lub Basta 200 SL w dawce 2,5 l/ha w momencie, gdy około 90% nasion w środkowej części plonującego pędu ma barwę czerwonobrunatną, co przypada na około 8 -10 dni przed zbiorem lub preparatem Reglone 200 SL w dawce 2-3 l/ha lub Reglone Turbo 200 SC w dawce 1,5-2 l/ha, gdy 70% łuszczyn nabiera barwy żółtawej, a nasiona są brązowe, co przypada na około 4-5 dni przed zbiorem.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Zbiór rzepaku</strong> możemy wykonać na dwa sposoby. Jednoetapowo kombajnem zbożowym lub dwuetapowo, kosząc najpierw rzepak kosiarką pokosową na pokosy, <br />a następnie po doschnięciu zbieramy go kombajnem. Zbiór dwuetapowy rozpoczynamy, gdy rzepak jest w fazie dojrzałości technicznej kosząc go na pokosy. Rośliny kosimy wysoko jednakże poniżej pierwszych odgałęzień z łuszczynami. Wysokie ściernisko zapewnia utrzymanie pokosu wysoko nad ziemią. Stwarza to dobre warunki do wysychania, co przy dobrej pogodzie następuje po 5-7 dniach. Następnie zbieramy doschnięty rzepak kombajnem wyposażonym w podbieracz pokosów. Przy tym sposobie zbioru uzyskujemy nasiona suche, o wyrównanym stopniu dojrzałości, nie wymagające dosuszania oraz ułatwia zbiór w dużych gospodarstwach ze względów organizacyjnych. Metoda ta jest jednak bardziej energo- i pracochłonna, wymaga posiadania kosiarki pokosowej oraz obciążona jest większymi stratami nasion. Zbiór jednoetapowy wykonujemy, gdy rzepak osiągnie dojrzałość pełną, kosząc go „z pnia” kombajnem zbożowym. W celu ograniczenia strat nasion, kombajn powinien być wyposażony w adapter wydłużający podłogę zespołu żniwnego o 40-50 cm i aktywny listwowy rozdzielacz łanu. Ten sposób zbioru jest mniej energo- i pracochłonny, mniejsze są również zazwyczaj straty nasion, jednakże nasiona są nierównomiernie dojrzałe i najczęściej wymagają dosuszenia przed składowaniem.</p><p class="contentpaneopen"><font face="verdana,geneva"> </font></p><p class="contentpaneopen"><font face="verdana,geneva"> <strong><em>Jan Soloch<br /> LODR Oddział Lubniewice</em></strong></font></p> <p class="contentpaneopen"><strong>Rzepak</strong> jest bardzo wymagającą rośliną uprawną. Reaguje ujemnie na każdy popełniony błąd agrotechniczny. Już w okresie jesiennym plantacjom rzepaku zagrażają liczne szkodniki i choroby. Do najgroźniejszych można zaliczyć: pchełkę rzepakową, chowacza galasówka, gnatarza rzepakowca, suchą zgniliznę kapustnych. Szkodniki i choroby występujące w okresie jesieni mogą spowodować znaczne szkody, szczególnie jeżeli jesień jest długa i ciepła oraz zmniejszają odporność rzepaku na mrozy.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Pchełka rzepakowa</strong> - owad ten może powodować znaczne szkody. Szczególnie niebezpieczne jest jesienne żerowanie larw w wierzchołkowej części rośliny, gdyż powoduje uszkodzenia stożka wzrostu i osłabienie roślin, zmniejszając ich odporność na mrozy, a przy żerowaniu 2-3 larw na 1 roślinie rzepak często ginie. Szkody są szczególnie wyraźne po zimie łagodnej. W mroźne zimy rzepak uszkodzony przez pchełki ginie, giną również larwy pchełki co w znaczny sposób ogranicza ich występowanie w latach następnych. Najlepszym zabezpieczeniem plantacji przed żerowaniem pchełek jest zaprawianie nasion rzepaku zaprawami mającymi działanie owadobójcze.  W przypadku masowego pojawu pchełek należy wykonać oprysk insektycydem.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Chowacz galasówek</strong> - chrząszcz ten wykazuje dwa główne rytmy aktywności biologicznej. Jesienny - u chrząszczy późno wylęgłych - wówczas zimują larwy i wiosenny -  u chrząszczy wylęgłych późną wiosną, które zimowały jako osobniki dorosłe, fizjologicznie niedojrzałe. Największe szkody wyrządzają larwy. Samica składa jaja do tkanki szyjki korzeniowej, a wylęgła larwa wyżera w niej komorę. Tkanka rośliny podrażniona wydzielinami samicy rozrasta się i tworzy półkoliste wyrośla, tzw. galasy. Często wyrośla spowodowane obecnością kilku jaj w szyjce korzeniowej zlewają się razem i tworzą duże guzy. Powoduje to osłabienie wzrostu rośliny i zmniejsza jej mrozoodporność. Zwalczanie polega na zaprawianiu nasion i ewentualnym oprysku przy masowym pojawie szkodnika.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Gnatarz rzepakowiec</strong> - szkody wyrządzają larwy tej błonkówki. Samica składa jaja rozsuwając skórkę liścia wzdłuż brzegów. Po 12 dniach wylęgają się larwy. Żerują początkowo na dolnej stronie liści, najczęściej na najniżej położonych. Larwy są żarłoczne i wygryzają w liściach najpierw małe dziurki, a następnie zjadają całą blaszkę liściową, pozostawiając jedynie grubsze nerwy. Przy licznym pojawie, w ciągu kilku dni niszczą całe pole powodując gołożery. Zwalczanie polega na opryskiwaniu plantacji insektycydami, gdy larwy są jeszcze młode. Należy zwrócić uwagę, że młode larwy są mało widoczne, toteż trudno zauważyć objawy ich żerowania. Długa i ciepła jesień przedłuża okres ich żerowania i zwiększa wyrządzane szkody. W ostatnich latach można było obserwować większe nasilenie występowania szkodnika.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Sucha zgnilizna kapustnych</strong> - choroba ta coraz częściej występuje na plantacjach rzepaku. Charakterystyczne objawy to: wystąpienie jasnobrunatnych plam z obwódką na liściach i liścieniach, podłużnych (do kilku cm) często obejmujących cały obwód plam na łodygach oraz nekrozy szyjki korzeniowej, która przechodzi w bardziej lub mniej głębokie uszkodzenia korzenia głównego. Zwalczanie choroby polega na stosowaniu właściwego zmianowania, wysiewie nasion kwalifikowanych, zwalczaniu szkodników powodujących ranienie roślin oraz chemicznej ochronie poprzez opryskiwanie roślin w momencie wystąpienia pierwszych objawów choroby.</p> <p class="contentpaneopen">W okresie jesieni coraz częściej stosowanymi na plantacjach rzepaku są opryski fungicydami Caramba 60 SL lub Horizon 250 EW, które poza działaniem grzybobójczym wpływają na rozwój rzepaku. Opryskane rośliny wytwarzają większy system korzeniowy a szyjka korzeniowa jest blisko ziemi. Zwiększa to odporność roślin rzepaku na niskie temperatury. Zastosowanie tych preparatów jest szczególnie korzystne na plantacjach wybujałych.</p> <p class="contentpaneopen">Okres wiosenny jest bardzo ważny w uprawie rzepaku. Wykonane  w tym czasie zabiegi pielęgnacyjne, nawożenie i ochrona przed szkodnikami mają decydujący wpływ na plonowanie, a tym samym na ekonomiczny efekt uprawy tej rośliny. Po okresie zimowym należy ocenić stan przezimowania plantacji. Jest to konieczne do podjęcia decyzji  o ewentualnej likwidacji plantacji oraz do określenia wysokości nawożenia azotowego i dalszych zabiegów pielęgnacyjnych. Stan plantacji uważa się za dobry, jeżeli na 1 m2 znajduje się 50 i więcej zdrowych roślin rzepaku. Nieco gorszy stan plantacji to 40 roślin/m2 (z takiej plantacji możliwe jest jednak uzyskanie dobrego plonu). Plantacje, na których pozostało 25 - 35 roślin/m2 można pozostawić, o ile rośliny rozmieszczone są równomiernie i dobrze są rozrośnięte.</p> <p class="contentpaneopen">Z takich plantacji zazwyczaj osiąga się niższe plony. Pola, na których pozostało poniżej 20 roślin/m2 oraz występują łysiny pozbawione zdrowych roślin należy zlikwidować, gdyż nie gwarantują uzyskania opłacalnego plonu. Na plantacjach uszkodzonych przez mróz dobre efekty daje bronowanie. Zabieg ten spulchnia glebę, usuwa uszkodzone rośliny i części roślin, a przeprowadzony przy optymalnej wilgotności niszczy większą część chwastów. Plantacje zdrowe, nie uszkodzone przez mróz nie wymagają bronowania.</p> <p class="contentpaneopen">Jednym z najważniejszych zabiegów wykonywanych wiosną, a mającym ogromny wpływ na wysokość plonu jest <strong>nawożenie azotowe</strong>. Rzepak ozimy potrzebuje do uzyskania wysokiego plonu dużych ilości azotu. Wysokość pogłównej dawki azotu określamy na podstawie zakładanego plonu nasion, stanu plantacji po zimie, jakości stanowiska w zmianowaniu. Przeciętnie na plantacjach produkcyjnych stosuje się dawki od 120-200 kg N/ha. Wyższe dawki 160-200 kg N/ha stosujemy na plantacjach, które dobrze przezimowały, ale posiane były na słabszych stanowiskach po zbożach. Rzepak posiany na stanowiskach dobrych, np. po motylkowych drobnonasiennych, strączkowych zadowoli się dawką 140-160 kg N/ha. Na plantacjach znacznie przerzedzonych przez mrozy, ale rokujących uzyskanie dobrych plonów stosujemy dawki w wysokości 140-180 kg N/ha. Stosowanie dawek przekraczających 200 kg N/ha najczęściej jest ekonomicznie nieuzasadnione.</p> <p class="contentpaneopen">Tak wysokie dawki nawozów azotowych najlepiej jest podzielić na dwie części. Pierwszą część w wysokości 60-70% całkowitej dawki stosujemy w momencie ruszenia wegetacji, pozostałą część w okresie wytwarzania pąków, co występuje zazwyczaj po 10-14 dniach od zastosowania pierwszej dawki. W okresie ruszania wegetacji azot stosujemy w postaci saletry amonowej, a późniejszą dawkę w postaci saletry amonowej lub mocznika. Przy stosowaniu wysokich dawek azotu zaleca się dokarmianie dolistne mikroelementami. Zabieg ten można połączyć ze stosowaniem środków ochrony roślin zwalczających szkodniki rzepaku.</p> <p class="contentpaneopen">Rzepak w okresie wiosennym atakowany jest przez szkodniki i choroby, a straty w plonie na plantacjach, gdzie zaniechano ochrony chemicznej mogą dochodzić do 50 i więcej procent. Pierwszymi pojawiającymi się na plantacjach rzepaku szkodnikami są chowacz brukwiaczek i chowacz czterozębny, następnie pojawia się słodyszek rzepakowy. Najgroźniejszym z nich jest chowacz brukwiaczek. Pojawia się na plantacjach rzepaku najczęściej w marcu, gdy przez kilka dni utrzymuje się temperatura 6-9°C. Samica składa jaja w młode łodygi, a wylęgające się z nich larwy rozpoczynają w nich żerowanie, co wywołuje ich deformację. W łodygach powstają początkowo spękania, później puste komory. Łodygi ulegają staśmieniu lub nieregularnym nabrzmieniom, wyginają się zygzakowato. W rejonach częstego występowania szkodnika należy przeprowadzić zabiegi zapobiegawczo, gdy temperatura wzrośnie do około 9°C. Zalecane preparaty do zwalczania chowacza brukwiaczka to np. Alfamor 050 SC, Alfazot 050 EC, Alphaguard 10 EC, Ammo 250 EC, Cyperkil 25 EC, Decis 2,5 EC, Enolofos 500 EC, Fury 100 EC, Karate 025 EC, Nurelle D 550 EC i inne.</p> <p class="contentpaneopen">Kolejnym groźnym szkodnikiem rzepaku jest <strong>słodyszek rzepakowy</strong>. Jest to chrząszcz długości około 2,5 mm, czarny z granatowym lub zielonym połyskiem. Szkody powodują głównie chrząszcze uszkadzające pąki kwiatowe. Chrząszcze żerujące w okresie wczesnego rozwoju pąków powodują większe zniszczenia niż żerujące na wyrośniętych pąkach. Do zwalczania słodyszka rzepakowego stosujemy te same preparaty jak przy zwalczaniu chowacza brukwiaczka.</p> <p class="contentpaneopen">Wykonując zabiegi ochrony roślin na plantacjach rzepaku, należy przestrzegać określonych zasad, aby uniknąć zatrucia pszczół oblatujących plantacje. Należy ściśle przestrzegać wysokości zalecanych dawek środków ochrony roślin, stosować preparaty nieszkodliwe dla pszczół, wybierać środki o najkrótszym okresie prewencji dla pszczół oraz wykonywać zabiegi poza godzinami oblotów pszczół. Postępowanie takie umożliwia ochronę plantacji przed szkodnikami i zarazem chroni pszczoły zapylające rzepak.</p> <p class="contentpaneopen">Rzepak wykazuje tendencje do pękania łuszczyn i osypywania się nasion w okresie dojrzewania pod wpływem warunków atmosferycznych i pracy maszyn żniwnych. Wybór właściwej pory i sposobu zbioru oraz prawidłowe przygotowanie plantacji pozwala do minimum ograniczyć straty nasion. Rzepak w zależności od sposobu zbioru zbieramy w fazie dojrzałości technicznej lub pełnej.  W fazie dojrzałości technicznej łan rzepaku zmienia barwę z zielonej na żółtozieloną. Łuszczyny są jeszcze miękkie, nie pękają, po wygięciu ich w kształt litery V pękają szwy i ukazują się nasiona, ale nie wypadają. Nasiona są już wykształcone prawidłowo, zielone z brunatnymi przebarwieniami po bokach lub całe brunatne. Część nasion na niższych piętrach jest jeszcze zielona. Rozcierane lekko na dłoni nie rozpadają się na połowy. Wilgotność nasion w tej fazie jest poniżej 40%. Dojrzałość pełna charakteryzuje się brunatnoszarym kolorem łanu. Łuszczyny są twarde, nasiona są w pełni wykształcone, czarne z połyskiem. Wilgotność nasion w tej fazie jest zazwyczaj poniżej 20%.</p> <p class="contentpaneopen">Przed przystąpieniem do zbioru rzepaku, chcąc uniknąć nadmiernych strat nasion spowodowanych pękaniem łuszczyn, należy odpowiednio przygotować plantację. W zależności od stanu plantacji wykonujemy zabiegi przeciwko osypywaniu się nasion lub desykację.</p> <p class="contentpaneopen">Zabieg przeciwko osypywaniu się nasion rzepaku przy zbiorze jednoetapowym wykonujemy preparatem Nu Film 96 EC w dawce 0,7 l/ha lub Spodnam 555 SC w dawce 1,2 l/ha w okresie gdy większość łuszczyn ma kolor żółtozielony, a zginane w kształt litery V lekko pękają nie wyrzucając nasion. Przypada to najczęściej na 2-3 tygodnie przed zbiorem. W przypadku desykacji plantacji stosujemy preparat Spodnam 555 SC w dawce 0,6 l/ha, gdy łuszczyny są elastyczne, zginane w kształt litery V lekko pękają i wypadają z nich pojedyncze nasiona. Oprysk wykonujemy na 2-3 tygodnie przed zbiorem Przy zbiorze dwuetapowym stosujemy preparat Spodnam 555 SC w dawce 0,6 l/ha na 2-3 tygodnie przed zbiorem i następnie drugi oprysk do 24 godzin po zebraniu na pokosy w dawce 0,75 l/ha.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Desykację plantacji</strong> wykonujemy w przypadku nadmiernego zachwaszczenia plantacji, mogącego utrudnić zbiór i spowodować zwiększone straty nasion. Desykację wykonujemy preparatami: Basta 150 SL lub Basta 200 SL w dawce 2,5 l/ha w momencie, gdy około 90% nasion w środkowej części plonującego pędu ma barwę czerwonobrunatną, co przypada na około 8 -10 dni przed zbiorem lub preparatem Reglone 200 SL w dawce 2-3 l/ha lub Reglone Turbo 200 SC w dawce 1,5-2 l/ha, gdy 70% łuszczyn nabiera barwy żółtawej, a nasiona są brązowe, co przypada na około 4-5 dni przed zbiorem.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Zbiór rzepaku</strong> możemy wykonać na dwa sposoby. Jednoetapowo kombajnem zbożowym lub dwuetapowo, kosząc najpierw rzepak kosiarką pokosową na pokosy, <br />a następnie po doschnięciu zbieramy go kombajnem. Zbiór dwuetapowy rozpoczynamy, gdy rzepak jest w fazie dojrzałości technicznej kosząc go na pokosy. Rośliny kosimy wysoko jednakże poniżej pierwszych odgałęzień z łuszczynami. Wysokie ściernisko zapewnia utrzymanie pokosu wysoko nad ziemią. Stwarza to dobre warunki do wysychania, co przy dobrej pogodzie następuje po 5-7 dniach. Następnie zbieramy doschnięty rzepak kombajnem wyposażonym w podbieracz pokosów. Przy tym sposobie zbioru uzyskujemy nasiona suche, o wyrównanym stopniu dojrzałości, nie wymagające dosuszania oraz ułatwia zbiór w dużych gospodarstwach ze względów organizacyjnych. Metoda ta jest jednak bardziej energo- i pracochłonna, wymaga posiadania kosiarki pokosowej oraz obciążona jest większymi stratami nasion. Zbiór jednoetapowy wykonujemy, gdy rzepak osiągnie dojrzałość pełną, kosząc go „z pnia” kombajnem zbożowym. W celu ograniczenia strat nasion, kombajn powinien być wyposażony w adapter wydłużający podłogę zespołu żniwnego o 40-50 cm i aktywny listwowy rozdzielacz łanu. Ten sposób zbioru jest mniej energo- i pracochłonny, mniejsze są również zazwyczaj straty nasion, jednakże nasiona są nierównomiernie dojrzałe i najczęściej wymagają dosuszenia przed składowaniem.</p><p class="contentpaneopen"><font face="verdana,geneva"> </font></p><p class="contentpaneopen"><font face="verdana,geneva"> <strong><em>Jan Soloch<br /> LODR Oddział Lubniewice</em></strong></font></p> Zbiór rzepaku ozimego 2010-03-09T09:13:28Z 2010-03-09T09:13:28Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1860-zbior-rzepaku-ozimego.html <p class="contentpaneopen"><strong>Zbiór rzepaku ozimego</strong></p> <p class="contentpaneopen">W całokształcie technologii produkcji rzepaku, duży wpływ na wielkość  plonu, ma prawidłowy termin zbioru nasion. Podczas dojrzewania i zbioru występują bowiem znaczne straty nasion, które powstają przez samoosypywanie bez udziału maszyn (nawet do 100 kg z ha) oraz przez kombajn (od 100 do 450 kg/ha). Wielkość tych strat zależy od warunków pogodowych, odmiany, nasilenia chorób i szkodników oraz ustawienia maszyn do zbioru. Rzepak można zbierać dwuetapowo w fazie dojrzałości technicznej nasion, bądź jednoetapowo w fazie dojrzałości pełnej nasion.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Zbiór dwuetapowy</strong><br />Koszenie roślin na pokosy należy rozpocząć, gdy łan rzepaku zmienia barwę z ciemnozielonego na zielono żółtawy. Zginane wtedy łuszczyny w kształt litery U lub V powinny w miejscu zgięcia pękać i pokazywać zielone nasiona z brązowymi przebarwieniami. Zawartość wody w nasionach wynosi wówczas około 40%. Optymalny czas koszenia rzepaku na pokosy w okresie dojrzałości technicznej nasion jest krótki, trwa bowiem od 3 do 5 dni i bardzo zależy od przebiegu pogody. Ten sposób zbioru jest jednak rzadszy w produkcji, gdyż bardziej kłopotliwy organizacyjnie, ale wręcz niezbędny na plantacjach silnie zachwaszczonych.</p> <p align="center"><img src="http://lodr.pl/images/stories/Technologia/roslinna/2007/2007-06_01-zbior-rzepaku-ozimego.jpg" border="0" /></p> <p class="contentpaneopen"><strong>Zbiór jednoetapowy<br /></strong>Jeśli przystępujemy do zbioru rzepaku bezpośrednio „z pnia”, nasiona muszą być w dojrzałości pełnej (czarne, z połyskiem), o zawartość wody poniżej 17%. Wyższa wilgotność pogarsza wszystkie parametry jakości nasion, powoduje samonagrzewanie i szybkie ich pleśnienie. Optymalny okres zbioru metodą jednoetapową trwa 4-5 dni. Opóźnianie terminu zbioru z różnych przyczyn na ogół pogodowych, powoduje wzrost strat z tytułu osypywania się nasion z dojrzałych już łuszczyn na pędzie głównym i górnych rozgałęzieniach. Szacuje się, że straty te wynoszą  od 5 do 15% plonu.</p> <p class="contentpaneopen">Chcąc temu zapobiec można wykonać oprysk rzepaku stosując preparat Nu Film 96 EC-0,7 l/ha lub Spodnam 555 SC -1,2 l/ha. Zabieg należy wykonać w terminie, gdy większość łuszczyn ma kolor zielonkawo żółty, łuszczyny są elastyczne, zginane w kształt litery V lekko pękają nie wyrzucając nasion. Preparatów tych nie należy stosować, gdy plantacja jest zachwaszczona lub gdy rośliny są uszkodzone przez szkodniki, albo porażone przez choroby grzybowe.</p><p class="contentpaneopen">&nbsp;</p><p class="contentpaneopen"><strong>Desykacja rzepaku</strong><br />Trudność z trafnym określeniem terminu zbioru występuje zawsze, gdy rośliny nierówno zakwitają i dojrzewają. Przyczyną tego jest występująca na polach mozaikowatość gleb, odnawianie plantacji z powodu dużych opadów podczas dojrzewania, wystąpienie wtórnego zachwaszczenia, szczególnie w wylęgniętych łanach itp. W takich warunkach rolnicy na ogół decydują się na desykację plantacji rzepaku.<br />Termin zabiegu przypada na 8-10 dni przed zbiorem, gdy około 70% łuszczyn ma barwę żółtawą, nasiona są ciemnobrązowe, a na pędach głównych - dojrzałe.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Do desykacji zaleca się stosować takie preparaty, jak:<br /></strong>• Basta 150 SL i 200 SL   2,5 l/ha,<br />• Reglone 200 SL      2-3 l/ha,<br />• Reglone Turbo 200 SC   1,5-2 l/ha</p> <p class="contentpaneopen">Po zastosowaniu desykacji do zbioru rzepaku należy przystąpić po 8-10 dniach.</p><p> <span class="contentpaneopen">Zabiegiem równoznacznym z desykacją roślin, jest stosowanie na plantacjach rzepaku zachwaszczonych perzem, chwastami rumianowatymi czy przytulią czepną,  preparatów z grupy glifosatów (np. Awans, Dominator, Rodeo, Roundup 360 SL) Zabieg ten należy wykonać  w dojrzewającym łanie, gdy wilgotność nasion jest poniżej 30%, a chwasty są jeszcze zielone. Desykacja rzepaku jest na ogół opłacalna, gdy uzyskuje się plony nasion powyżej 3 ton/ha. </span></p><p>&nbsp;</p><font face="verdana,geneva"><span class="contentpaneopen16"><strong>Cecylia Chudy<br /> LODR Kalsk</strong></span></font> <p class="contentpaneopen"><strong>Zbiór rzepaku ozimego</strong></p> <p class="contentpaneopen">W całokształcie technologii produkcji rzepaku, duży wpływ na wielkość  plonu, ma prawidłowy termin zbioru nasion. Podczas dojrzewania i zbioru występują bowiem znaczne straty nasion, które powstają przez samoosypywanie bez udziału maszyn (nawet do 100 kg z ha) oraz przez kombajn (od 100 do 450 kg/ha). Wielkość tych strat zależy od warunków pogodowych, odmiany, nasilenia chorób i szkodników oraz ustawienia maszyn do zbioru. Rzepak można zbierać dwuetapowo w fazie dojrzałości technicznej nasion, bądź jednoetapowo w fazie dojrzałości pełnej nasion.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Zbiór dwuetapowy</strong><br />Koszenie roślin na pokosy należy rozpocząć, gdy łan rzepaku zmienia barwę z ciemnozielonego na zielono żółtawy. Zginane wtedy łuszczyny w kształt litery U lub V powinny w miejscu zgięcia pękać i pokazywać zielone nasiona z brązowymi przebarwieniami. Zawartość wody w nasionach wynosi wówczas około 40%. Optymalny czas koszenia rzepaku na pokosy w okresie dojrzałości technicznej nasion jest krótki, trwa bowiem od 3 do 5 dni i bardzo zależy od przebiegu pogody. Ten sposób zbioru jest jednak rzadszy w produkcji, gdyż bardziej kłopotliwy organizacyjnie, ale wręcz niezbędny na plantacjach silnie zachwaszczonych.</p> <p align="center"><img src="http://lodr.pl/images/stories/Technologia/roslinna/2007/2007-06_01-zbior-rzepaku-ozimego.jpg" border="0" /></p> <p class="contentpaneopen"><strong>Zbiór jednoetapowy<br /></strong>Jeśli przystępujemy do zbioru rzepaku bezpośrednio „z pnia”, nasiona muszą być w dojrzałości pełnej (czarne, z połyskiem), o zawartość wody poniżej 17%. Wyższa wilgotność pogarsza wszystkie parametry jakości nasion, powoduje samonagrzewanie i szybkie ich pleśnienie. Optymalny okres zbioru metodą jednoetapową trwa 4-5 dni. Opóźnianie terminu zbioru z różnych przyczyn na ogół pogodowych, powoduje wzrost strat z tytułu osypywania się nasion z dojrzałych już łuszczyn na pędzie głównym i górnych rozgałęzieniach. Szacuje się, że straty te wynoszą  od 5 do 15% plonu.</p> <p class="contentpaneopen">Chcąc temu zapobiec można wykonać oprysk rzepaku stosując preparat Nu Film 96 EC-0,7 l/ha lub Spodnam 555 SC -1,2 l/ha. Zabieg należy wykonać w terminie, gdy większość łuszczyn ma kolor zielonkawo żółty, łuszczyny są elastyczne, zginane w kształt litery V lekko pękają nie wyrzucając nasion. Preparatów tych nie należy stosować, gdy plantacja jest zachwaszczona lub gdy rośliny są uszkodzone przez szkodniki, albo porażone przez choroby grzybowe.</p><p class="contentpaneopen">&nbsp;</p><p class="contentpaneopen"><strong>Desykacja rzepaku</strong><br />Trudność z trafnym określeniem terminu zbioru występuje zawsze, gdy rośliny nierówno zakwitają i dojrzewają. Przyczyną tego jest występująca na polach mozaikowatość gleb, odnawianie plantacji z powodu dużych opadów podczas dojrzewania, wystąpienie wtórnego zachwaszczenia, szczególnie w wylęgniętych łanach itp. W takich warunkach rolnicy na ogół decydują się na desykację plantacji rzepaku.<br />Termin zabiegu przypada na 8-10 dni przed zbiorem, gdy około 70% łuszczyn ma barwę żółtawą, nasiona są ciemnobrązowe, a na pędach głównych - dojrzałe.</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Do desykacji zaleca się stosować takie preparaty, jak:<br /></strong>• Basta 150 SL i 200 SL   2,5 l/ha,<br />• Reglone 200 SL      2-3 l/ha,<br />• Reglone Turbo 200 SC   1,5-2 l/ha</p> <p class="contentpaneopen">Po zastosowaniu desykacji do zbioru rzepaku należy przystąpić po 8-10 dniach.</p><p> <span class="contentpaneopen">Zabiegiem równoznacznym z desykacją roślin, jest stosowanie na plantacjach rzepaku zachwaszczonych perzem, chwastami rumianowatymi czy przytulią czepną,  preparatów z grupy glifosatów (np. Awans, Dominator, Rodeo, Roundup 360 SL) Zabieg ten należy wykonać  w dojrzewającym łanie, gdy wilgotność nasion jest poniżej 30%, a chwasty są jeszcze zielone. Desykacja rzepaku jest na ogół opłacalna, gdy uzyskuje się plony nasion powyżej 3 ton/ha. </span></p><p>&nbsp;</p><font face="verdana,geneva"><span class="contentpaneopen16"><strong>Cecylia Chudy<br /> LODR Kalsk</strong></span></font> Jeśli rzepak, to jaka odmiana? 2010-03-09T09:11:39Z 2010-03-09T09:11:39Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1859-jeli-rzepak-to-jaka-odmiana.html <p>Postęp biologiczny w hodowli nowych odmian jest procesem związanym z doskonaleniem cech genetycznych rzepaku, który ma pomóc producentowi w uzyskaniu wysokich plonów o doskonałych parametrach jakościowych, przy jednoczesnym obniżeniu nakładów na przemysłowe środki produkcji. Stąd odmiany rzepaku o dużej wartości gospodarczej i jednocześnie pożądanej reakcji na określone warunki agrotechniczno-przyrodnicze stanowią istotny element produkcji roślinnej i są ważnym czynnikiem kształtującym wielkość i jakość plonu. Podstawowymi kryteriami wyboru odmiany rzepaku do uprawy są: plon nasion, wymagania siedliskowe, wczesność dojrzewania, zimotrwałość, odporność roślin na wyleganie i podatność na choroby.</p> <p><strong> </strong></p> <p>Rzepak jest jedną z najważniejszych upraw. O jej popularności decydują nie tylko względy ekonomiczne, ale także duża wartość przedplonowa, która poprawia strukturę gleby. Rzepak, posiadając bardzo silny system korzeniowy, którym głęboko spulchnia glebę, pobiera składniki pokarmowe z głębszych jej warstw i wbudowuje w swoje tkanki. Duża ich część zostaje później na polu w postaci resztek pożniwnych, wzbogacając glebę w próchnicę. Rzepak, pozostając na polu od wschodów, aż do zbioru, przez niemal cały rok, chroni glebę przed erozją. Uprawa tej rośliny, wpływa korzystnie zarówno na strukturę, jak i na żyzność gleby. Rzepak jest rośliną, która dzięki technologii uprawy podobnej do stosowanej w zbożach, pozwala niewielkim kosztem uniknąć monokultury zbożowej i prowadzić w gospodarstwie uproszczony płodozmian, tak ważny dla zdrowotności pól i plonowania roślin. Także rosnące zapotrzebowanie na nasiona, również w kontekście biopaliw, sprawia, że uprawa tej rośliny cieszy się coraz większym zainteresowaniem, a jej areał rośnie znacząco z roku na rok. W krajach Unii Europejskiej nadal silnie rozwija się rynek surowców energetycznych, więc zapotrzebowanie na rzepak będzie coraz większe.</p> <p>W Polsce nadal uprawia się najwięcej odmian populacyjnych.</p> <p>Wszystkie dostępne na polskim rynku odmiany zarejestrowane w COBORU są sprawdzone pod kątem wartości gospodarczej i przystosowania odmian do warunków uprawy występujących w naszym kraju. Na uprawę jakich odmian warto się więc zdecydować? Czy wybrać hybrydy?</p> <p>Najwyższą opłacalność produkcji można osiągnąć przy wykorzystaniu indywidualnych cech każdej odmiany i podzieleniu powierzchni uprawy - wyborze kilku odmian, co zabezpiecza producenta przed stratami spowodowanymi m.in. niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Wśród zarejestrowanych i zalecanych do uprawy w Polsce odmian rzepaku mamy odmiany populacyjne i mieszańcowe. W Polsce udział mieszańców w zasiewach wynosi około 15-20% i stale rośnie.</p> <p><strong>W hodowli odmian mieszańcowych rzepaku ozimego wykorzystano zjawisko heterozji,</strong> które przejawia się bujnością, dobrym wigorem, ale przede wszystkim dużym plonem nasion mieszańców. <strong>W produkcji rolniczej jako materiału siewnego należy używać wyłącznie mieszańców pierwszego pokolenia. </strong>Odmiany mieszańcowe rzepaku ozimego tworzy się poprzez skrzyżowanie odpowiednio dobranych, specjalnie przedtem hodowanych form rodzicielskich. Udział odmian mieszańcowych rzepaku ozimego, wpisanych do krajowego rejestru zalecanych do uprawy, zwiększa się systematycznie. W produkcji rolniczej rośnie zainteresowanie uprawą odmian mieszańcowych i tak w Europie Zachodniej, przy dużej ich podaży na rynek, zajmują ponad 40% powierzchni uprawy rzepaku. Możemy się więc spodziewać, że w Polsce udział mieszańców w zasiewach niedługo też osiągnie podobną wartość.</p> <p>Postęp hodowlany, z jednej strony wymusza postęp agrotechniczny, a z drugiej, stymulowany jest do poszukiwania takich form rzepaku, które są zgodne z potrzebami agrotechników i technologów w różnych gałęziach przetwórstwa.</p> <p>Potencjał plonotwórczy odmian mieszańcowych oparty jest na szerszym materiale genetycznym, co w efekcie zwiększa ich potencjał regeneracyjny oraz zdolności adaptacyjne. Z powodu szybkiego rozwoju początkowego roślin hybrydowych rzepaku, ich lepszego ukorzeniania się, a w konsekwencji lepszego wykorzystania przez nie wody i składników pokarmowych, już na starcie nadają się one na opóźnione siewy dużo bardziej niż odmiany liniowe. Również na stanowiskach lekkich, gorzej nadających się na uprawę rzepaku, a także na tych o ograniczonym dostępie do wody i składników pokarmowych, mieszańcom udaje się dobrze ukorzenić i rozkrzewić. W efekcie rośliny te osiągają wyższą zdolność pobierania m.in. azotu niż w przypadku odmian populacyjnych, co przekłada się na plonowanie.</p> <p>Dla tych odmian redukcja plonu w warunkach opóźnionego i późnego siewu jest średnio do ok. 20% mniejsza niż w przypadku odmian populacyjnych, w zależności od roku, odmiany i warunków pogodowo-glebowych. Mają one również głębszy i lepiej rozwinięty system korzeniowy, przez co intensywniej pobierają wodę z gleby i lepiej radzą sobie w warunkach suszy i okresowych niedoborów wody. Ich zdolność pompowania wody z gleby jest także znacząco wyższa, niż w przypadku odmian tradycyjnych.</p> <p>Odmiany te charakteryzują się również lepszą mrozoodpornością i zimotrwałością oraz większą zdolnością do regeneracji uszkodzeń. Argumentów przemawiających za ich uprawą jest zdecydowanie więcej niż w przypadku odmian populacyjnych.</p> <p>Według wieloletnich badań COBORU, różnica w plonach nasion pomiędzy najlepszymi odmianami mieszańcowymi, a najplenniejszymi odmianami populacyjnymi wynosi średnio od kilku do kilkunastu procent na korzyść tych pierwszych. Ponadto wyższe zaolejenie nasion odmian heterozyjnych powoduje uzyskanie wyższych plonów tłuszczu, nawet o kilkanaście procent. Badania rejestracyjne UKZUK Czechy wykazały, że plonowanie mieszańców może być wyższe w optymalnych warunkach, nawet aż do 30% w porównaniu do wzorca.</p> <p><strong>Wśród odmian mieszańcowych prym wiodą od kilku lat Nelson i Betty.</strong> Obydwie te odmiany mają największy udział w rynku, a ich plon znacznie przewyższa plon wzorca, są zawsze w czołówce odmian porównywanych pod kątem plonowania. Wieloletnie już w tej chwili doświadczenia producentów z odmianami hybrydowymi wciąż wskazują, że wybór jednej z tych dwóch odmian jest najbardziej bezpieczny i atrakcyjny.</p> <p>Na przykład odmiana <strong>Betty,</strong> która w badaniach rejestracyjnych osiągnęła <strong>bardzo wysoki poziom plonowania, bo aż 115% wzorca</strong> plonuje bardzo równomiernie, jej plon jest wysoki, podobnie jak zawartość tłuszczu w nasionach. Co prawda w badaniach rejestracyjnych COBORU osiągnął aż 117% wzorca, a ze średniej wielolecia 113,5, to jednak i tak jest on zdumiewający. Zawartość tłuszczu w nasionach wynosi znacznie ponad 45%, co w przypadku preferencji zakładów tłuszczowych skupujących surowiec o wysokiej zawartości tłuszczu, które często płacą dodatkowo za rzepak o bardzo dobrych parametrach jakościowych jest niewątpliwie zachętą do uprawy tej odmiany.</p> <p>Należy także pamiętać, iż odmiany mieszańcowe charakteryzują się małą podatnością na choroby, co znacznie ułatwia ich uprawę.</p> <p>&nbsp;</p> <p style="text-align: right"><font face="verdana,geneva"><em>Anna Rogowska  Agencja Prasowa Jatrejon </em></font></p> <p style="text-align: right"><font face="verdana,geneva"><em>Warszawa</em></font></p> <p>Postęp biologiczny w hodowli nowych odmian jest procesem związanym z doskonaleniem cech genetycznych rzepaku, który ma pomóc producentowi w uzyskaniu wysokich plonów o doskonałych parametrach jakościowych, przy jednoczesnym obniżeniu nakładów na przemysłowe środki produkcji. Stąd odmiany rzepaku o dużej wartości gospodarczej i jednocześnie pożądanej reakcji na określone warunki agrotechniczno-przyrodnicze stanowią istotny element produkcji roślinnej i są ważnym czynnikiem kształtującym wielkość i jakość plonu. Podstawowymi kryteriami wyboru odmiany rzepaku do uprawy są: plon nasion, wymagania siedliskowe, wczesność dojrzewania, zimotrwałość, odporność roślin na wyleganie i podatność na choroby.</p> <p><strong> </strong></p> <p>Rzepak jest jedną z najważniejszych upraw. O jej popularności decydują nie tylko względy ekonomiczne, ale także duża wartość przedplonowa, która poprawia strukturę gleby. Rzepak, posiadając bardzo silny system korzeniowy, którym głęboko spulchnia glebę, pobiera składniki pokarmowe z głębszych jej warstw i wbudowuje w swoje tkanki. Duża ich część zostaje później na polu w postaci resztek pożniwnych, wzbogacając glebę w próchnicę. Rzepak, pozostając na polu od wschodów, aż do zbioru, przez niemal cały rok, chroni glebę przed erozją. Uprawa tej rośliny, wpływa korzystnie zarówno na strukturę, jak i na żyzność gleby. Rzepak jest rośliną, która dzięki technologii uprawy podobnej do stosowanej w zbożach, pozwala niewielkim kosztem uniknąć monokultury zbożowej i prowadzić w gospodarstwie uproszczony płodozmian, tak ważny dla zdrowotności pól i plonowania roślin. Także rosnące zapotrzebowanie na nasiona, również w kontekście biopaliw, sprawia, że uprawa tej rośliny cieszy się coraz większym zainteresowaniem, a jej areał rośnie znacząco z roku na rok. W krajach Unii Europejskiej nadal silnie rozwija się rynek surowców energetycznych, więc zapotrzebowanie na rzepak będzie coraz większe.</p> <p>W Polsce nadal uprawia się najwięcej odmian populacyjnych.</p> <p>Wszystkie dostępne na polskim rynku odmiany zarejestrowane w COBORU są sprawdzone pod kątem wartości gospodarczej i przystosowania odmian do warunków uprawy występujących w naszym kraju. Na uprawę jakich odmian warto się więc zdecydować? Czy wybrać hybrydy?</p> <p>Najwyższą opłacalność produkcji można osiągnąć przy wykorzystaniu indywidualnych cech każdej odmiany i podzieleniu powierzchni uprawy - wyborze kilku odmian, co zabezpiecza producenta przed stratami spowodowanymi m.in. niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Wśród zarejestrowanych i zalecanych do uprawy w Polsce odmian rzepaku mamy odmiany populacyjne i mieszańcowe. W Polsce udział mieszańców w zasiewach wynosi około 15-20% i stale rośnie.</p> <p><strong>W hodowli odmian mieszańcowych rzepaku ozimego wykorzystano zjawisko heterozji,</strong> które przejawia się bujnością, dobrym wigorem, ale przede wszystkim dużym plonem nasion mieszańców. <strong>W produkcji rolniczej jako materiału siewnego należy używać wyłącznie mieszańców pierwszego pokolenia. </strong>Odmiany mieszańcowe rzepaku ozimego tworzy się poprzez skrzyżowanie odpowiednio dobranych, specjalnie przedtem hodowanych form rodzicielskich. Udział odmian mieszańcowych rzepaku ozimego, wpisanych do krajowego rejestru zalecanych do uprawy, zwiększa się systematycznie. W produkcji rolniczej rośnie zainteresowanie uprawą odmian mieszańcowych i tak w Europie Zachodniej, przy dużej ich podaży na rynek, zajmują ponad 40% powierzchni uprawy rzepaku. Możemy się więc spodziewać, że w Polsce udział mieszańców w zasiewach niedługo też osiągnie podobną wartość.</p> <p>Postęp hodowlany, z jednej strony wymusza postęp agrotechniczny, a z drugiej, stymulowany jest do poszukiwania takich form rzepaku, które są zgodne z potrzebami agrotechników i technologów w różnych gałęziach przetwórstwa.</p> <p>Potencjał plonotwórczy odmian mieszańcowych oparty jest na szerszym materiale genetycznym, co w efekcie zwiększa ich potencjał regeneracyjny oraz zdolności adaptacyjne. Z powodu szybkiego rozwoju początkowego roślin hybrydowych rzepaku, ich lepszego ukorzeniania się, a w konsekwencji lepszego wykorzystania przez nie wody i składników pokarmowych, już na starcie nadają się one na opóźnione siewy dużo bardziej niż odmiany liniowe. Również na stanowiskach lekkich, gorzej nadających się na uprawę rzepaku, a także na tych o ograniczonym dostępie do wody i składników pokarmowych, mieszańcom udaje się dobrze ukorzenić i rozkrzewić. W efekcie rośliny te osiągają wyższą zdolność pobierania m.in. azotu niż w przypadku odmian populacyjnych, co przekłada się na plonowanie.</p> <p>Dla tych odmian redukcja plonu w warunkach opóźnionego i późnego siewu jest średnio do ok. 20% mniejsza niż w przypadku odmian populacyjnych, w zależności od roku, odmiany i warunków pogodowo-glebowych. Mają one również głębszy i lepiej rozwinięty system korzeniowy, przez co intensywniej pobierają wodę z gleby i lepiej radzą sobie w warunkach suszy i okresowych niedoborów wody. Ich zdolność pompowania wody z gleby jest także znacząco wyższa, niż w przypadku odmian tradycyjnych.</p> <p>Odmiany te charakteryzują się również lepszą mrozoodpornością i zimotrwałością oraz większą zdolnością do regeneracji uszkodzeń. Argumentów przemawiających za ich uprawą jest zdecydowanie więcej niż w przypadku odmian populacyjnych.</p> <p>Według wieloletnich badań COBORU, różnica w plonach nasion pomiędzy najlepszymi odmianami mieszańcowymi, a najplenniejszymi odmianami populacyjnymi wynosi średnio od kilku do kilkunastu procent na korzyść tych pierwszych. Ponadto wyższe zaolejenie nasion odmian heterozyjnych powoduje uzyskanie wyższych plonów tłuszczu, nawet o kilkanaście procent. Badania rejestracyjne UKZUK Czechy wykazały, że plonowanie mieszańców może być wyższe w optymalnych warunkach, nawet aż do 30% w porównaniu do wzorca.</p> <p><strong>Wśród odmian mieszańcowych prym wiodą od kilku lat Nelson i Betty.</strong> Obydwie te odmiany mają największy udział w rynku, a ich plon znacznie przewyższa plon wzorca, są zawsze w czołówce odmian porównywanych pod kątem plonowania. Wieloletnie już w tej chwili doświadczenia producentów z odmianami hybrydowymi wciąż wskazują, że wybór jednej z tych dwóch odmian jest najbardziej bezpieczny i atrakcyjny.</p> <p>Na przykład odmiana <strong>Betty,</strong> która w badaniach rejestracyjnych osiągnęła <strong>bardzo wysoki poziom plonowania, bo aż 115% wzorca</strong> plonuje bardzo równomiernie, jej plon jest wysoki, podobnie jak zawartość tłuszczu w nasionach. Co prawda w badaniach rejestracyjnych COBORU osiągnął aż 117% wzorca, a ze średniej wielolecia 113,5, to jednak i tak jest on zdumiewający. Zawartość tłuszczu w nasionach wynosi znacznie ponad 45%, co w przypadku preferencji zakładów tłuszczowych skupujących surowiec o wysokiej zawartości tłuszczu, które często płacą dodatkowo za rzepak o bardzo dobrych parametrach jakościowych jest niewątpliwie zachętą do uprawy tej odmiany.</p> <p>Należy także pamiętać, iż odmiany mieszańcowe charakteryzują się małą podatnością na choroby, co znacznie ułatwia ich uprawę.</p> <p>&nbsp;</p> <p style="text-align: right"><font face="verdana,geneva"><em>Anna Rogowska  Agencja Prasowa Jatrejon </em></font></p> <p style="text-align: right"><font face="verdana,geneva"><em>Warszawa</em></font></p> Uprawa lnu 2010-03-09T08:46:59Z 2010-03-09T08:46:59Z /produkcja-rolinna/uprawa-rolin-i-gleby/1858-uprawa-lnu.html <p class="contentpaneopen"><strong>Uprawa lnu</strong></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Len był i jest nadal rośliną cenną pod względem gospodarczym, niemal w 100% wykorzystywaną do celów produkcyjnych.  W Polsce uprawiany jest w trzech województwach: lubelskim, dolnośląskim i na południu województwa lubuskiego. </span><span class="contentpaneopen">Na terenie województwa lubuskiego w Mycielinie znajduje się gospodarstwo rolne Pana Czesława Towpika, w którym od wczesnych lat osiemdziesiątych (z małymi przerwami) uprawiany jest len. W ostatnich dziesięciu latach powierzchnia lnu w gospodarstwie wahała się od 2 do 5 ha.</span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pan Czesław mówi, że po upadku rodzimego przemysłu lniarskiego (Nowa Sól, Radwanice), rozpoczęła się odbudowa tej gałęzi przez prywatnego przedsiębiorcę, który ulokował swoją firmę na terenie dawnych zakładów roszarniczych w Radwanicach. To właśnie z tym zakładem, noszącym nazwę „Celinen”, związany jest Pan Towpik, jeżeli chodzi o kontraktację lnu. Zakład ten zapewnia rolnikowi materiał siewny lnu oraz sprzęt do zbioru tej rośliny. Jest to sprzęt wysokiej klasy, który bardzo ułatwia zbiór.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej zmieniły</span><span class="contentpaneopen"> się zasady kontraktacji lnu. Len włóknisty jest objęty dodatkową formą wsparcia dotyczącą przerobu na włókno. Dotacją objęty jest oczywiście zakład zajmujący się przerobem technologicznym słomy na włókno. Włókno lniane pozyskuje się ze słomy poddając ją roszeniu. </span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W gospodarstwie, w zależności od warunków klimatycznych, osiągane są plony włókna długiego od 400-1000 kg z hektara. Dodatkowy dochód z uprawy lnu przynoszą nasiona, których plon wynosił od 6-12 kwintali z hektara. Duże wahania w plonach są spowodowane tym, że na plonowanie i jakość plonu bardzo duży wpływ mają warunki klimatyczne w danym roku uprawy. Głównym przedplonem w gospodarstwie są rośliny zbożowe z zachowaniem przerwy co najmniej 6-letniej, jeżeli chodzi o następstwo roślin po sobie. Ten warunek ogranicza w dużym stopniu areał uprawy. Biorąc pod uwagę wymagania klimatyczne, len w okresie wegetacji „lubi” pogodę o dużym zachmurzeniu, również niezwykle ważna jest pogoda w trakcie roszenia na polu. Pan Towpik z doświadczenia wie, że większy wpływ na plon lnu mają warunki klimatyczne aniżeli glebowe. Wymagania glebowe lnu są średnie, bo na dobrych glebach wylega. Len włóknisty uprawiany jest głównie na czarnych ziemiach i czarnoziemach. Natomiast w omawianym gospodarstwie uprawiany jest na glebach od III a do IV b o uregulowanych stosunkach wodnych. Jeżeli chodzi o pH gleby to jakość włókna zwiększa się przy odczynie obojętnym do lekko kwaśnego.</span></p> <p align="center"><span class="contentpaneopen"><br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Agrotechnika uprawy w omawianym gospodarstwie jest następująca. Uprawkami przed siewem są zabiegi, które mają na celu zatrzymanie jak największej ilości wody w glebie oraz odpowiednie wyrównanie powierzchni pola, co jest szczególnie ważne przy zastosowaniu mechanizacji przy zbiorze. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Len jest rośliną, która nie potrzebuje zbyt wielkiego nawożenia azotowego. W gospodarstwie Pana Towpika, w zależności od stanowiska, stosuje się od 25-30 kg N/ha. Ważnym elementem w nawożeniu jest nawożenie potasowe, gdzie stosuje się 120-180 kg K/ha, a także fosforowe: 60-100 kg P/ha. Len sieje się przeważanie w drugiej połowie kwietnia. W zasadzie, na pozyskanie odpowiedniej jakości włókna, len należy siać jak najszybciej, gdy gleba osiągnie 6oC. Ilość wysiewu od 100 do 120 kg/ha przy rozstawie rzędów 7-12 cm, na głębokość 1-2 cm.</span></p> <span class="contentpaneopen"> <p align="center">&nbsp;</p> </span> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Jeżeli chodzi o zwalczanie chwastów dwuliściennych, w gospodarstwie od lat stosowany jest ten sam środek o nazwie Glean. Zaś chwasty jednoliścienne, w miarę potrzeb, są zwalczane jednym z dostępnych na rynku graminicydów. Należy zwrócić uwagę na to, że chemiczne zwalczanie chwastów w lnie przeprowadza się dopiero wtedy, gdy osiągnie on fazę tzw. jodełki (ok. 6-12 cm wzrostu rośliny). Ważnym elementem zabezpieczenia przed chorobami we wczesnej fazie wzrostu lnu jest odpowiednie zaprawienie, które wykonuje firma kontraktująca. I tutaj kończy się rola naszego rolnika, a zaczyna praca zakładu kontraktacyjnego: „Celinen”, do którego należy zbiór i przerób.</span></p> <p align="center"><span class="contentpaneopen"><br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pan Towpik uważa, że roślina taka jak len nie jest do końca doceniana przez przemysł, mimo wielokierunkowego jej wykorzystania. Nasiona lnu mają zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym (leczenie chorób przewodu pokarmowego, wrzodów, nadkwaśności), a także w przemyśle spożywczym i chemicznym, jak również stanowią nieodzowny dodatek do pasz i preparatów zastępczych. Odpady z przerobu mają zastosowanie jako materiał izolacyjny oraz jako surowiec energetyczny, jak również  w przemyśle celulozowym (wykonuje się banknoty). <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pan Czesław mówi, że nasi decydenci, którzy negocjowali warunki przystąpienia Polski do UE - wynegocjowali bardzo niskie limity dla naszego kraju jeżeli chodzi o dopłaty do włókna długiego i krótkiego lnu, co niestety może ograniczyć jego uprawę. Mimo tego zakład „Celinen” nie ogranicza zawierania umów na uprawę lnu, a raczej zachęca do podtrzymywania polskiej, tradycyjnej uprawy lnu. Obecna cena za 1 kg włókna długiego lnu wynosi 3 zł i 1,20 zł za 1 kg siemienia lnianego.</span></p><p align="justify"><font face="verdana,geneva"> <strong><em>Justyna Kozłowska<br /> PZDR Żagań</em></strong></font></p><p align="justify">&nbsp;</p> <p class="contentpaneopen"><strong>Uprawa lnu</strong></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Len był i jest nadal rośliną cenną pod względem gospodarczym, niemal w 100% wykorzystywaną do celów produkcyjnych.  W Polsce uprawiany jest w trzech województwach: lubelskim, dolnośląskim i na południu województwa lubuskiego. </span><span class="contentpaneopen">Na terenie województwa lubuskiego w Mycielinie znajduje się gospodarstwo rolne Pana Czesława Towpika, w którym od wczesnych lat osiemdziesiątych (z małymi przerwami) uprawiany jest len. W ostatnich dziesięciu latach powierzchnia lnu w gospodarstwie wahała się od 2 do 5 ha.</span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pan Czesław mówi, że po upadku rodzimego przemysłu lniarskiego (Nowa Sól, Radwanice), rozpoczęła się odbudowa tej gałęzi przez prywatnego przedsiębiorcę, który ulokował swoją firmę na terenie dawnych zakładów roszarniczych w Radwanicach. To właśnie z tym zakładem, noszącym nazwę „Celinen”, związany jest Pan Towpik, jeżeli chodzi o kontraktację lnu. Zakład ten zapewnia rolnikowi materiał siewny lnu oraz sprzęt do zbioru tej rośliny. Jest to sprzęt wysokiej klasy, który bardzo ułatwia zbiór.<br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej zmieniły</span><span class="contentpaneopen"> się zasady kontraktacji lnu. Len włóknisty jest objęty dodatkową formą wsparcia dotyczącą przerobu na włókno. Dotacją objęty jest oczywiście zakład zajmujący się przerobem technologicznym słomy na włókno. Włókno lniane pozyskuje się ze słomy poddając ją roszeniu. </span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">W gospodarstwie, w zależności od warunków klimatycznych, osiągane są plony włókna długiego od 400-1000 kg z hektara. Dodatkowy dochód z uprawy lnu przynoszą nasiona, których plon wynosił od 6-12 kwintali z hektara. Duże wahania w plonach są spowodowane tym, że na plonowanie i jakość plonu bardzo duży wpływ mają warunki klimatyczne w danym roku uprawy. Głównym przedplonem w gospodarstwie są rośliny zbożowe z zachowaniem przerwy co najmniej 6-letniej, jeżeli chodzi o następstwo roślin po sobie. Ten warunek ogranicza w dużym stopniu areał uprawy. Biorąc pod uwagę wymagania klimatyczne, len w okresie wegetacji „lubi” pogodę o dużym zachmurzeniu, również niezwykle ważna jest pogoda w trakcie roszenia na polu. Pan Towpik z doświadczenia wie, że większy wpływ na plon lnu mają warunki klimatyczne aniżeli glebowe. Wymagania glebowe lnu są średnie, bo na dobrych glebach wylega. Len włóknisty uprawiany jest głównie na czarnych ziemiach i czarnoziemach. Natomiast w omawianym gospodarstwie uprawiany jest na glebach od III a do IV b o uregulowanych stosunkach wodnych. Jeżeli chodzi o pH gleby to jakość włókna zwiększa się przy odczynie obojętnym do lekko kwaśnego.</span></p> <p align="center"><span class="contentpaneopen"><br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Agrotechnika uprawy w omawianym gospodarstwie jest następująca. Uprawkami przed siewem są zabiegi, które mają na celu zatrzymanie jak największej ilości wody w glebie oraz odpowiednie wyrównanie powierzchni pola, co jest szczególnie ważne przy zastosowaniu mechanizacji przy zbiorze. <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Len jest rośliną, która nie potrzebuje zbyt wielkiego nawożenia azotowego. W gospodarstwie Pana Towpika, w zależności od stanowiska, stosuje się od 25-30 kg N/ha. Ważnym elementem w nawożeniu jest nawożenie potasowe, gdzie stosuje się 120-180 kg K/ha, a także fosforowe: 60-100 kg P/ha. Len sieje się przeważanie w drugiej połowie kwietnia. W zasadzie, na pozyskanie odpowiedniej jakości włókna, len należy siać jak najszybciej, gdy gleba osiągnie 6oC. Ilość wysiewu od 100 do 120 kg/ha przy rozstawie rzędów 7-12 cm, na głębokość 1-2 cm.</span></p> <span class="contentpaneopen"> <p align="center">&nbsp;</p> </span> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Jeżeli chodzi o zwalczanie chwastów dwuliściennych, w gospodarstwie od lat stosowany jest ten sam środek o nazwie Glean. Zaś chwasty jednoliścienne, w miarę potrzeb, są zwalczane jednym z dostępnych na rynku graminicydów. Należy zwrócić uwagę na to, że chemiczne zwalczanie chwastów w lnie przeprowadza się dopiero wtedy, gdy osiągnie on fazę tzw. jodełki (ok. 6-12 cm wzrostu rośliny). Ważnym elementem zabezpieczenia przed chorobami we wczesnej fazie wzrostu lnu jest odpowiednie zaprawienie, które wykonuje firma kontraktująca. I tutaj kończy się rola naszego rolnika, a zaczyna praca zakładu kontraktacyjnego: „Celinen”, do którego należy zbiór i przerób.</span></p> <p align="center"><span class="contentpaneopen"><br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pan Towpik uważa, że roślina taka jak len nie jest do końca doceniana przez przemysł, mimo wielokierunkowego jej wykorzystania. Nasiona lnu mają zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym (leczenie chorób przewodu pokarmowego, wrzodów, nadkwaśności), a także w przemyśle spożywczym i chemicznym, jak również stanowią nieodzowny dodatek do pasz i preparatów zastępczych. Odpady z przerobu mają zastosowanie jako materiał izolacyjny oraz jako surowiec energetyczny, jak również  w przemyśle celulozowym (wykonuje się banknoty). <br /></span></p> <p align="justify"><span class="contentpaneopen">Pan Czesław mówi, że nasi decydenci, którzy negocjowali warunki przystąpienia Polski do UE - wynegocjowali bardzo niskie limity dla naszego kraju jeżeli chodzi o dopłaty do włókna długiego i krótkiego lnu, co niestety może ograniczyć jego uprawę. Mimo tego zakład „Celinen” nie ogranicza zawierania umów na uprawę lnu, a raczej zachęca do podtrzymywania polskiej, tradycyjnej uprawy lnu. Obecna cena za 1 kg włókna długiego lnu wynosi 3 zł i 1,20 zł za 1 kg siemienia lnianego.</span></p><p align="justify"><font face="verdana,geneva"> <strong><em>Justyna Kozłowska<br /> PZDR Żagań</em></strong></font></p><p align="justify">&nbsp;</p>